Σχολίασε το άρθρο

Από το Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης στην κοινωνία: Τρεις ψηφιακοί βοηθοί ΤΝ για ανθρώπους που τους χρειάζονται

Η Υπολογιστική Γλωσσολογία περνά από την πανεπιστημιακή έρευνα στην πράξη – Τρεις εφαρμογές ανθρωποκεντρικής Τεχνητής Νοημοσύνης για τη Σκλήρυνση κατά Πλάκας, τον καρκίνο και τη σπάνια νόσο BPAN

Πανεπιστήμιο Κρήτης: Τι μπορεί να συμβεί όταν η γνώση που παράγεται μέσα σε ένα πανεπιστημιακό τμήμα βγει από το αμφιθέατρο και μεταφερθεί απευθείας στην κοινωνία;

Μια χαρακτηριστική απάντηση δίνουν ο Στέργιος Χατζηκυριακίδης, Καθηγητής Υπολογιστικής Γλωσσολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, και ο Δημήτρης Παπαδάκης, απόφοιτος του ίδιου Τμήματος με μεταπτυχιακό στη Γλωσσολογία, οι οποίοι είναι συνιδρυτές της SimasiaAI.

Με αφετηρία τη γλώσσα ως αντικείμενο υπολογιστικής μελέτης και στόχο την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης με ανθρωποκεντρικό προσανατολισμό, δημιούργησαν, σε συνεργασία με οργανώσεις ασθενών, τρεις διαφορετικούς ψηφιακούς βοηθούς, σχεδιασμένους ώστε να παρέχουν τεκμηριωμένη και εύκολα προσβάσιμη πληροφόρηση σε ανθρώπους που τη χρειάζονται.

Από την πανεπιστημιακή γνώση στην «ανθρωποκεντρική Τεχνητή Νοημοσύνη»

Για τους δημιουργούς της SimasiaAI, η έννοια της ανθρωποκεντρικής Τεχνητής Νοημοσύνης συνδέεται άμεσα με τη μεταφορά όσων διδάσκονται και ερευνώνται στο Τμήμα Φιλολογίας στην υπηρεσία ανθρώπων που αναζητούν έγκυρη πληροφόρηση, αλλά συχνά δυσκολεύονται να τη βρουν συγκεντρωμένη και κατανοητή.

Η SimasiaAI ιδρύθηκε πριν από λιγότερο από έναν χρόνο από τον καθηγητή και τον απόφοιτο του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, με αυτή ακριβώς τη φιλοσοφία. Οι πρώτες εφαρμογές της επικεντρώνονται στον χώρο της υγείας και της υποστήριξης ασθενών.

Από το Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης στην κοινωνία: Τρεις ψηφιακοί βοηθοί ΤΝ για ανθρώπους που τους χρειάζονται

ΣΚΠ-i: Ψηφιακή ενημέρωση για τη Σκλήρυνση κατά Πλάκας, 24 ώρες το 24ωρο

Η πρώτη από τις τρεις εφαρμογές είναι το ΣΚΠ-i, το πρώτο chatbot Τεχνητής Νοημοσύνης της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ατόμων με Σκλήρυνση κατά Πλάκας (ΠΟΑμΣΚΠ), το οποίο δημιουργήθηκε από τη SimasiaAI και βρίσκεται στο νέο Digital Hub της Ομοσπονδίας.

Μέσω του ψηφιακού βοηθού, ένα άτομο με Σκλήρυνση κατά Πλάκας μπορεί να αναζητήσει οποιαδήποτε στιγμή πληροφορίες σχετικά με τη νόσο, την καθημερινή διαχείρισή της, τα δικαιώματά του αλλά και τις υπηρεσίες που παρέχει η Ομοσπονδία.

Οι απαντήσεις βασίζονται σε επιστημονικές πηγές, με στόχο ο ενδιαφερόμενος να μη χρειάζεται να αναζητεί μόνος του πληροφορίες σε διαφορετικές ιστοσελίδες αμφίβολης αξιοπιστίας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι το ΣΚΠ-i δεν υποκαθιστά τον θεράποντα ιατρό και δεν παρέχει ιατρική γνωμάτευση. Λειτουργεί ως εργαλείο ενημέρωσης, αξιοποιώντας τις πηγές και την εμπειρία της ΠΟΑμΣΚΠ, με στόχο να ενισχύεται η ενημέρωση και η ενεργός συμμετοχή των ασθενών στις αποφάσεις που αφορούν την υγεία τους.

«Μυρτώ»: Η ψηφιακή πλοηγός για ανθρώπους με εμπειρία καρκίνου

Η δεύτερη εφαρμογή είναι η «Μυρτώ», η οποία δημιουργείται σε συνεργασία με το Κέντρο Καθοδήγησης Καρκινοπαθών – Κάπα3.

Η ανάγκη την οποία καλείται να αντιμετωπίσει είναι σύνθετη. Ένας άνθρωπος που βρίσκεται αντιμέτωπος με τον καρκίνο δεν χρειάζεται μόνο ιατρική πληροφόρηση, αλλά συχνά πρέπει να διαχειριστεί ζητήματα που αφορούν φάρμακα, έξοδα, μετακινήσεις για θεραπεία, διαδικασίες σε ΚΕΠΑ και κοινωνικές υπηρεσίες, καθώς και την ανάγκη ψυχολογικής υποστήριξης τόσο για τον ίδιο όσο και για τους φροντιστές του.

Το Κάπα3, που ιδρύθηκε το 2020, έχει συγκεντρώσει σημαντική γνώση γύρω από αυτή τη διάσπαρτη και συνεχώς μεταβαλλόμενη πληροφορία και, μέσω του προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός», έχει εξυπηρετήσει περίπου 7.000 ανθρώπους σε όλη την Ελλάδα.

Το 2026 το Κάπα3 συνεργάστηκε με τη SimasiaAI για τη δημιουργία της Μυρτώς, με ιδρυτικό χορηγό το Κοινωφελές Ίδρυμα ΤΙΜΑ. Το Κάπα3 συνεισέφερε την εμπειρία του γύρω από τις πηγές πληροφόρησης –όπως ΦΕΚ, εγκυκλίους και οδηγίες φορέων– αλλά και τη γνώση που έχει αποκτήσει από την καθημερινή επαφή με ασθενείς.

Από την πλευρά της SimasiaAI αξιοποιήθηκε η γλωσσολογική και τεχνική γνώση για ζητήματα όπως η διατύπωση διευκρινιστικών ερωτήσεων, η αναγνώριση συναισθήματος, η κατάλληλη υφολογική απόκριση, η επισήμανση περιπτώσεων που απαιτούν ανθρώπινη παρέμβαση, η συμπεριληπτική γλώσσα και η προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρίες.

Όπως επισημαίνεται στο άρθρο, η Μυρτώ δεν δίνει απάντηση όταν δεν διαθέτει έγκυρη πληροφόρηση και παραπέμπει σε ανθρώπινη επικοινωνία όταν αυτό είναι απαραίτητο. Πρόκειται να είναι διαθέσιμη σε ασθενείς, φροντιστές, επαγγελματίες υγείας και κάθε ενδιαφερόμενο.

BPAN Companion: Ένας ψηφιακός βοηθός για μία εξαιρετικά σπάνια νόσο

Η τρίτη εφαρμογή αφορά την BPAN, μια εξαιρετικά σπάνια νευροεκφυλιστική νόσο, για την οποία, σύμφωνα με το άρθρο, έχουν καταγραφεί μόλις τρεις περιπτώσεις στην Ελλάδα.

Σε συνεργασία με τον Σύλλογο «Ήρωες της BPAN», η ομάδα της SimasiaAI ανέπτυξε pro bono το BPAN Companion, έναν ψηφιακό βοηθό που απαντά σε ερωτήσεις σχετικά με τη νόσο, βασιζόμενος στο υλικό του Συλλόγου, σε επίσημες κλινικές οδηγίες και σε πηγές αντίστοιχων οργανισμών του εξωτερικού.

Το BPAN Companion υποστηρίζει περισσότερες από 60 γλώσσες, δέχεται φωνητικές ερωτήσεις και μπορεί ακόμη να δημιουργεί εξατομικευμένα εικονογραφημένα παραμύθια για παιδιά, είτε με φανταστική θεματολογία είτε με αφορμή προκλήσεις που ενδέχεται να αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους.

Και σε αυτή την περίπτωση, οι δημιουργοί διευκρινίζουν ότι οι απαντήσεις του συστήματος δεν αντικαθιστούν σε καμία περίπτωση την ιατρική γνωμάτευση, αλλά λειτουργούν ως εργαλείο ενημέρωσης για γονείς, φροντιστές και το ευρύτερο κοινό.

«Επιστροφή της επιστήμης στις κοινότητες και στους ανθρώπους που τη χρειάζονται»

Τα τρία εγχειρήματα αποτυπώνουν στην πράξη έναν διαφορετικό τρόπο σύνδεσης της πανεπιστημιακής έρευνας με την κοινωνία.

Όπως χαρακτηριστικά σημειώνουν οι δημιουργοί τους, αποτελούν παράδειγμα του τι μπορεί να προσφέρει η γλωσσολογική έρευνα του Πανεπιστημίου Κρήτης έξω από το Πανεπιστήμιο: τη μεταφορά της επιστημονικής γνώσης στις κοινότητες και στους ανθρώπους που την έχουν ανάγκη.

Και συνοψίζουν τη φιλοσοφία πίσω από το εγχείρημα σε μία φράση:

«Τεχνητή Νοημοσύνη από τον Άνθρωπο για τον Συνάνθρωπο».

Το άρθρο υπογράφουν ο Στέργιος Χατζηκυριακίδης, Καθηγητής Υπολογιστικής Γλωσσολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και συνιδρυτής της SimasiaAI, και ο Δημήτρης Παπαδάκης, απόφοιτος του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης με μεταπτυχιακό στη Γλωσσολογία και συνιδρυτής της SimasiaAI.