Πανεπιστήμιο Αιγαίου: Έφυγε από τη ζωή η Renée Hirschon – Υπήρξε η πρώτη Πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας
Το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου αποχαιρετά με βαθιά θλίψη τη διακεκριμένη ανθρωπολόγο και καθηγήτρια Renée Hirschon, η οποία έφυγε από τη ζωή στις 27 Οκτωβρίου 2026, αφήνοντας πίσω της σημαντική επιστημονική και ακαδημαϊκή παρακαταθήκη.
Η Renée Hirschon υπήρξε η πρώτη Πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, συμβάλλοντας καθοριστικά στη συγκρότηση και την ανάπτυξή του κατά τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του.
Με ομόφωνο ψήφισμά του, το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας τιμά τη μνήμη και την προσφορά της, αναγνωρίζοντας τον ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο που διαδραμάτισε στην καθιέρωση της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο ελληνικό ακαδημαϊκό περιβάλλον.
Η ακαδημαϊκή διαδρομή και η προσφορά της στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Η Renée Hirschon γεννήθηκε το 1944 και πραγματοποίησε τις προπτυχιακές, μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές της στα Πανεπιστήμια του Κέιπ Τάουν, του Σικάγου και της Οξφόρδης.
Ξεκίνησε την ακαδημαϊκή της σταδιοδρομία στο Oxford Brookes University, ενώ το 1987 εξελέγη καθηγήτρια Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο νεοσύστατο τότε Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, το οποίο αργότερα μετονομάστηκε σε Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας.
Παρέμεινε στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου έως το 1998, συμμετέχοντας ενεργά στη διαμόρφωση της ακαδημαϊκής ταυτότητας του Τμήματος.
Κατά τη διάρκεια της θητείας της ανέλαβε σημαντικές διοικητικές ευθύνες, μεταξύ των οποίων και την Προεδρία του Τμήματος, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που συνόδευαν τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του.
Παράλληλα, τα επιστημονικά της ενδιαφέροντα επηρέασαν ουσιαστικά τον προσανατολισμό της διδασκαλίας και της έρευνας, ιδιαίτερα κατά τις δεκαετίες του 1980 και του 1990.
Η πρωτοποριακή έρευνα για τους Μικρασιάτες πρόσφυγες
Ιδιαίτερη θέση στο επιστημονικό έργο της Renée Hirschon κατέχει η εκτεταμένη επιτόπια έρευνα που πραγματοποίησε τη δεκαετία του 1970 στην Κοκκινιά του Πειραιά, με αντικείμενο την κοινωνική ζωή των προσφύγων από τη Μικρά Ασία.
Η έρευνά της επικεντρώθηκε σε ζητήματα προσφυγικής μνήμης, μετακίνησης πληθυσμών, κοινωνικής οργάνωσης, συγγένειας, φύλου, θρησκευτικής ζωής και υλικού πολιτισμού, αναδεικνύοντας πτυχές της καθημερινότητας και της συλλογικής ταυτότητας των προσφυγικών κοινοτήτων.
Το έργο της δημοσιεύθηκε το 1989 με τίτλο Heirs of the Greek Catastrophe: The Social Life of Asia Minor Refugees in Piraeus.
Το βιβλίο μεταφράστηκε στα ελληνικά το 2006 με τίτλο «Κληρονόμοι της Μικρασιατικής Καταστροφής: Η κοινωνική ζωή των Μικρασιατών προσφύγων στον Πειραιά».
Πρόκειται για μία από τις πρώτες εκτενείς ανθρωπολογικές εθνογραφικές μελέτες αστικού χώρου στην Ευρώπη, καθώς και για μία από τις πρώτες συστηματικές ανθρωπολογικές προσεγγίσεις της ζωής μιας προσφυγικής κοινότητας.
Η συμβολή της υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική για την ανάπτυξη της ανθρωπολογικής έρευνας στην Ελλάδα, ενώ τα θεματικά πεδία που ανέδειξε ενσωματώθηκαν σταδιακά στη διδασκαλία και στις ερευνητικές δραστηριότητες του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Η διεθνής επιστημονική παρουσία της
Μετά την αποχώρησή της από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου για λόγους υγείας και την επιστροφή της στη Βρετανία, η Renée Hirschon συνέχισε την επιστημονική της δραστηριότητα.
Συνδέθηκε ερευνητικά με το Κέντρο Προσφυγικών Μελετών του Queen Elizabeth House στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ενώ διετέλεσε Senior Research Fellow στο St Peter's College.
Υπήρξε επίσης μέλος της Ακαδημαϊκής Συμβουλευτικής Επιτροπής των Κέντρων Ευρωπαϊκών Μελετών και Μελετών Νοτιοανατολικής Ευρώπης (SEESOX) στο St Antony's College του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.
Στο ψήφισμα γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στον συλλογικό τόμο που επιμελήθηκε, με τίτλο Crossing the Aegean: An Appraisal of the 1923 Compulsory Population Exchange between Greece and Turkey (2003).
Το έργο εξετάζει τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της υποχρεωτικής ανταλλαγής πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, στο πλαίσιο της Συνθήκης της Λωζάνης.
Το ομόφωνο ψήφισμα του Πανεπιστημίου Αιγαίου
Το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας, αναγνωρίζοντας την επιστημονική προσφορά και την προσωπικότητα της εκλιπούσας, αποφάσισε ομόφωνα:
Να εκφράσει τα ειλικρινή και θερμά συλλυπητήρια των μελών του στην οικογένεια και στους οικείους της Renée Hirschon.
Να δημοσιευθεί το ψήφισμα στην επίσημη ιστοσελίδα του Τμήματος και στον ημερήσιο Τύπο.

ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΦΟΙΤΗΤΙΚΑ ΝΕΑ ΣΤΟ GOOGLE NEWS