Έρευνα Σοκ: Καταθλιπτικά και αγχωτικά συμπτώματα «σκοτώνουν» τους φοιτητές

Ανέμελα φοιτητικά χρόνια; Μέγας μύθος για πολλούς Έλληνες φοιτητές, οι οποίοι δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν στρες και πίεση. Ο γενικότερος τρόπος ζωής που έχει επηρεαστεί σημαντικά από την οικονομική κρίση, αλλά και η δύσκολη μετάβαση από την εφηβεία στην ενήλικη ζωή έχουν ως αποτέλεσμα σημαντικός αριθμός φοιτητών να εκδηλώνει συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους. Μάλιστα, οι τέσσερις στους δέκα συμφωνούν ότι θα πρέπει να επισκεφθούν ειδικό ψυχικής υγείας...

Πρόκειται για τα συμπεράσματα έρευνας που διεξήγαγε το Τμήμα Στατιστικής σε συνεργασία με την Υπηρεσία Ψυχικής Υγείας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΟΠΑ) με σκοπό τη βελτίωση της αντιμετώπισης ψυχικών δυσκολιών των φοιτητών. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάστηκε το ποσοστό των καταθλιπτικών και αγχωδών συμπτωμάτων στους φοιτητές και κατά πόσον αυτό σχετίζεται με την κοινωνικοοικονομική κατάσταση του φοιτητές, αλλά και την οικονομική κρίση της χώρας. Στην έρευνα συμμετείχαν 412 φοιτητές και φοιτήτριες του ΟΠΑ, ενώ επιστημονική υπεύθυνη ήταν η κυρία Αντωνία Κατιδένιου, ψυχίατρος παιδιών και νέων και σύμβουλος Ψυχικής Υγείας του ΟΠΑ. Σύμφωνα με την έρευνα, το 16,5% των ερωτηθέντων φοιτητών παρουσιάζει συμπτώματα κατάθλιψης, ποσοστό το οποίο θεωρείται μεγάλο αν αναλογιστούμε ότι στον γενικό πληθυσμό το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 3,3% το 2008, 6,8% το 2009, 8,2% το 2011 και 12,3% το 2012. Την ίδια ώρα, σχεδόν οι μισοί φοιτητές που πήραν μέρος στην έρευνα απαντούν θετικά στο ερωτηματολόγιο για την αγχώδη συμπτωματολογία. Ιδιαίτερα υψηλό είναι, μάλιστα, το ποσοστό των νέων που συμφωνεί ότι θα ήταν χρήσιμο να επισκεφθεί ειδικό ψυχικής υγείας. Το 44,7% όσων εμφανίζουν συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης είναι σίγουρο ότι πρέπει να το πράξει, ενώ το 39,8% το σκέφτεται.

«Θα πρέπει να σταματήσει να αποτελεί στίγμα η αναζήτηση βοήθειας από τον ειδικό ψυχικής υγείας. Οι φοιτητές που επισκέπτονται την υπηρεσία, μπαίνουν στη διαδικασία να σκεφτούν για τον εαυτό τους, τις σχέσεις τους και τη ζωή τους. Έτσι, ακραία συναισθήματα απογοήτευσης, θυμού, εξάρτησης, εσωστρέφειας και παντοδυναμίας που χαρακτηρίζουν τη μετεφηβική ηλικία, μετριάζονται, γεγονός που βοηθά την ακαδημαϊκή τους πορεία, αλλά και τη συνειδητοποίηση των επιθυμιών τους σε συνδυασμό με τις δυνατότητές τους», τονίζει στην «ΗτΣ» η επιστημονική υπεύθυνη της έρευνας κυρία Αντωνία Κατιδένιου. Η ίδια προσθέτει δε, ότι «οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας στα πανεπιστήμια δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαιότητα που θα πρέπει να υιοθετηθεί από όλη την ακαδημαϊκή κοινότητα». Σημειώνεται ότι στο ΟΠΑ, η υπηρεσία ψυχικής υγείας λειτουργεί ήδη από το 2001, με σκοπό την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία ψυχικών δυσκολιών των φοιτητών.

Δεν παρακολουθούν τα μαθήματα

Σύμφωνα με την έρευνα, η οποία δημοσιεύεται στο τελευταίο τεύχος της εφημερίδας «ΟΠΑNEWS» που εκδίδει το πανεπιστήμιο, οι φοιτήτριες εμφανίζουν με μεγαλύτερη συχνότητα συμπτώματα κατάθλιψης σε σύγκριση με τους φοιτητές.

Επιπλέον, φαίνεται ότι, όσο τα επίπεδα των συμπτωμάτων κατάθλιψης αυξάνουν, τόσο επηρεάζεται αρνητικά η ακαδημαϊκή πορεία των φοιτητών. Είναι ενδεικτικό ότι οι φοιτητές που αντιμετωπίζουν πίεση και στρες, παρακολουθούν λιγότερες ώρες μαθημάτων στη σχολή τους. Μάλιστα, υπάρχει ένα σημαντικό ποσοστό 21,3% των φοιτητών που δεν παρακολουθούν καθόλου. Επίσης, οι φοιτητές με συμπτώματα κατάθλιψης έχουν χαμηλότερο μέσο όρο βαθμολογίας.

Ποιες είναι, όμως, οι αιτίες του φαινομένου; «Σίγουρα, η καταθλιπτική συμπτωματολογία και το άγχος στους φοιτητές συνδέονται με τον γενικότερο τρόπο ζωής και τη μετάβαση από την εφηβεία στην ενήλικη ζωή, με ό,τι αυτό σημαίνει σε προσωπικό, οικογενειακό και ακαδημαϊκό επίπεδο», υπογραμμίζει η κυρία Κατιδένιου. Όπως μας εξηγεί, οι νέοι άνθρωποι καλούνται να αντιμετωπίσουν ένα αρκετά πιεστικό εξεταστικό σύστημα προκειμένου να επιτύχουν την εισαγωγή τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, ενώ παράλληλα διακατέχονται από μια «καταιγίδα» ψυχοσωματικών αλλαγών που κάνει την καθημερινότητά τους ακόμη δυσκολότερη. «Σε κάθε περίπτωση, οι φοιτητές που δυσκολεύονται να βρουν τον ρυθμό τους στη μετεφηβική αυτήν ηλικία, όπου πολλά πράγματα είναι υπό διαπραγμάτευση, θα πρέπει να συμβουλεύονται κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας. Η καταθλιπτική και αγχώδης συμπτωματολογία θεωρείται φυσιολογικό αναπτυξιακό στάδιο, αρκεί να ξεπεραστεί σε εύλογο χρονικό διάστημα», καταλήγει η κ. Κατιδένιου.

Τι συμβαίνει σε ΑΕΙ του εξωτερικού

Η εμφάνιση συμπτωμάτων κατάθλιψης και άγχους σε νέους ανθρώπους δεν είναι μόνο ελληνική υπόθεση. Στη Βρετανία, έρευνα που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2013, έδειξε ότι ο ένας στους πέντε φοιτητές ανέφερε ότι αντιμετώπιζε κάποιο θέμα ψυχικής υγείας.

Επίσης, από άλλη έρευνα που δημοσιεύθηκε στον «Guardian», τον Μάιο του 2014, προέκυψε ότι οι φοιτητές που έχουν επισκεφθεί τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας των πανεπιστημίων νιώθουν πως η ακαδημαϊκή τους επίδοση απέκτησε πολύ καλύτερη εξέλιξη από αυτήν που είχε πριν από την επίσκεψή τους στον σύμβουλο ψυχικής υγείας. Επίσης, η στήριξη που έλαβαν τους βοήθησε πάρα πολύ στην αντιμετώπιση της ζωής τους και στη μελλοντική τους απασχόληση.