Σπουδές Νομικής στο εξωτερικό και Δικηγορία στην Ελλάδα

Η ανακοίνωση των βάσεων εισαγωγής στα ανώτερα και ανώτατα πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας μας και ακολούθως της σχολής στην οποία εισάγεται κάθε υποψήφιος «κλείνει τον κύκλο» των μαθητικών ετών και «ανοίγει» ένα νέο, ίσως πιο ενδιαφέρων, εκείνο των φοιτητικών.

Γράφει ο Φάνης Αντ. Παυλίδης για τα Φοιτητικά Νέα/Foititikanea.gr

Αυτή η αλλαγή επιφέρει στη μέση ελληνική οικογένεια σημαντικές ανακατατάξεις. Και αυτό, γιατί καλώς ή κακώς, στην ελληνική πραγματικότητα -ακόμα- η εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αποτελεί κατεύθυνση για την επαγγελματική πορεία του νέου φοιτητή. Παραδοσιακά, επιλέγονται σχολές που έχουν ή που φαίνεται να έχουν «άμεση» επαγγελματική αποκατάσταση, όπως οι νομικές σχολές, αφού το πτυχίο νομικής αποτελεί τη βασική προϋπόθεση για να γίνει κανείς δικηγόρος, συμβολαιογράφος, δικαστής κ.λπ.. 

Τι γίνεται όμως στην περίπτωση που δεν καταστεί δυνατή η εισαγωγή σε μία από τις τρεις νομικές σχολές της χώρας; Θα πρέπει ο υποψήφιος να στραφεί σε άλλους επαγγελματικούς κλάδους; Η απάντηση είναι «όχι», ειδικά μάλιστα, μετά τις πρόσφατες εξελίξεις και την επίλυση ιδιαίτερων ζητημάτων που απασχόλησαν του δικηγορικούς συλλόγους και πολλούς πτυχιούχους της αλλοδαπής από το 2014 και μετά. 

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Το Σεπτέμβριο του 2014 εισήχθη στην ελληνική έννομη τάξη η διάκριση μεταξύ ακαδημαϊκών δικαιωμάτων και επαγγελματικών προσόντων των πτυχιούχων νομικής, έτσι ώστε να είναι δυνατό να γίνει κανείς δικηγόρος, χωρίς προηγουμένως να έχει αναγνωρισμένα ακαδημαϊκά δικαιώματα στη χώρα που επιθυμεί να εργαστεί. Με τον τρόπο αυτό, θα διευκολυνόταν ο πτυχιούχος νομικής της αλλοδαπής να γίνει δικηγόρος στην Ελλάδα χωρίς να απαιτείται να αναγνωρίσει ο αρμόδιος φορέας (Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π., πρώην ΔΙ.Κ.Α.Τ.Σ.Α.) το πτυχίο του. Η διαδικασία θα γινόταν μέσω αξιολόγησης των απαιτούμενων προϋποθέσεων από δύο επιτροπές, την Επιτροπή Αξιολόγησης και τη Μόνιμη Επιτροπή Δοκιμασίας Επάρκειας, οι οποίες αποτελούνταν κατά κύριο λόγο από τους προέδρους των δικηγορικών συλλόγων της χώρας και από λίγους ακαδημαϊκούς, που ήταν υπεύθυνοι για την εξεταστική δοκιμασία.

Είσαι Φοιτητής Νομικής; Ενημερώσου ΕΔΩ.

Από τις πρώτες κιόλας συνεδριάσεις των Επιτροπών, διαφάνηκε η πρακτική δυσχέρεια διάκρισης των εννοιών «ακαδημαϊκά δικαιώματα» και «επαγγελματικά προσόντα» κατά το στάδιο πριν την άσκηση του δικηγόρου και χρειάστηκε σειρά αποφάσεων από το Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο έδωσε λύση στο αδιέξοδο, διατυπώνοντας τις κάτωθι σκέψεις:

«…αν ο υποψήφιος προσκομίσει πράξη του Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π., η Επιτροπή (Αξιολόγησης) είναι υποχρεωμένη να συνεκτιμήσει την πράξη αυτή και δεν έχει τη δυνατότητα να αμφισβητήσει την ακαδημαϊκή αξία του προσκομιζόμενου τίτλου…

…η Επιτροπή Αξιολόγησης έχει τη δυνατότητα… …λαμβάνοντας υπόψη την κατά κοινή πείρα διαφορετικότητα των εθνικών εννόμων τάξεων και τηρώντας την αρχή της αναλογικότητας, να διαπιστώνει αιτιολογημένα τυχόν ελλείψεις του υποψηφίου όσον αφορά τις γνώσεις ελληνικού δικαίου, οι οποίες θεωρούνται απαραίτητες…» 

«…ο ΔΟΑΤΑΠ … αποφαίνεται ... επί ατομικών περιπτώσεων ακαδημαϊκής αναγνώρισης τίτλων αλλοδαπής. Συνεπώς... η προσβαλλόμενη πράξη... κανονιστικού χαρακτήρα, κατά το μέρος που αφορά το κεφάλαιό της «Σπουδές στο ελληνικό δίκαιο» έχει εκδοθεί χωρίς νομοθετική εξουσιοδότηση. Πέραν τούτου, η πράξη αυτή είναι παράνομη και γι’ αυτόν τον λόγο ότι το ως άνω περιεχόμενό της αντίκειται στις… …προϋποθέσεις του ν. 3328/2005 για την ακαδημαϊκή αναγνώριση αλλοδαπών τίτλων σπουδών, δια της οποίας (αναγνώρισης) εξάλλου διευκολύνεται η περαιτέρω συμμετοχή στο ελληνικό ακαδημαϊκό γίγνεσθαι των κατόχων των τίτλων αυτών και μάλιστα σε γνωστικά αντικείμενα “ελληνικών επιστημών” (όπως είναι λ.χ. το “ελληνικό δίκαιο” ή η “ελληνική φιλολογία”), συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της τέχνης, επιστήμης, έρευνας και διδασκαλίας, σύμφωνα με το άρθρο 16 παρ. 1 του Συντάγματος».

Εν άλλοις λόγοις, σύμφωνα με το σκεπτικό των αποφάσεων διευκρινίστηκε μεταξύ άλλων ότι:

α) οι σπουδές στη νομική επιστήμη με αντικείμενο το ελληνικό δίκαιο δεν είναι δυνατόν να μονοπωλούνται από τα εγχώρια πανεπιστημιακά ιδρύματα,

β) σε περίπτωση που ο Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π. αναγνωρίζει «ισοτιμία και αντιστοιχία» του τίτλου σπουδών του ενδιαφερομένου, οι λοιπές Επιτροπές δεν μπορούν να την αμφισβητήσουν, και 

γ) οι Επιτροπές δύνανται να ελέγχουν τις απαραίτητες γνώσεις του ενδιαφερομένου στις γνώσεις του ελληνικού δικαίου, χωρίς όμως να αμφισβητούν την ανωτέρω ακαδημαϊκή αξιολόγηση. 

Τι σημαίνουν όλα αυτά; Μπορεί να σημαίνουν πολλά, ειδικά όταν τα προσόντα των ενδιαφερομένων εξετάζονται κατά περίπτωση. Εκείνο όμως που είναι βέβαιο, είναι ότι ο κάτοχος πτυχίου νομικής της αλλοδαπής, του οποίου το πτυχίο έχει κριθεί ως ισότιμο και αντίστοιχο με τα πτυχία της ημεδαπής από τον Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π. και το περιεχόμενο των σπουδών του είναι προσαρμοσμένο σε πρόγραμμα ελληνικού δικαίου, επικαλούμενος τη σχετική πράξη αναγνώρισης, εγγράφεται απευθείας στα μητρώα ασκούμενων δικηγόρων των δικηγορικών συλλόγων της χώρας μας. 

Είναι γεγονός ότι η νομική επιστήμη υπό ευρεία έννοια δίνει στο σπουδαστή της, όλα εκείνα τα εχέγγυα για την αποτελεσματικότερη προσέγγιση νομικών ζητημάτων γενικότερου ενδιαφέροντος που δεν εμπίπτουν στο αποκλειστικό πλαίσιο μίας και μόνο έννομης τάξης. Ωστόσο, για εκείνον που επιθυμεί να εργαστεί στην Ελλάδα, ιδίως αν ασχοληθεί με τη «μάχιμη» δικηγορία, οι σπουδές στο ελληνικό δίκαιο είναι μονόδρομος.

* Ο Φάνης Αντ. Παυλίδης είναι Δικηγόρος, Πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αποφοίτων του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου. 

Διαβάστε ακόμη: Τα επαγγελματικά προσόντα των αποφοίτων Νομικής

Δείτε ΕΔΩ όλα τα τελευταία Φοιτητικά Νέα.

Φοιτητικά Νέα/Foititikanea.gr