Σχολίασε το άρθρο
Για ποιους φοιτητές κρίνεται «παράνομη» η μη χορήγηση του Στεγαστικού Επιδόματος – Απόφαση-καταπέλτης του Συνηγόρου του Πολίτη
Αποκάλυψη Φοιτητικά Νέα: Την επανεξέταση των αιτήσεων για το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα όσων σπουδάζουν στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) και διαμένουν σε οικοτροφεία ζητά ο Συνήγορος του Πολίτη, με επίσημη παρέμβασή του προς τη Διοίκηση και τις αρμόδιες υπηρεσίες του Ιδρύματος.
Στο έγγραφο της ανεξάρτητης αρχής, με ημερομηνία 3 Μαρτίου 2026 και αριθμό πρωτοκόλλου 375774/385967/16109, επισημαίνεται ότι από το 2017 η διαμονή σε οικοτροφείο δεν αναφέρεται πλέον στη νομοθεσία ως λόγος αποκλεισμού από το στεγαστικό επίδομα.
Ο Συνήγορος του Πολίτη καταλήγει ότι δεν υφίσταται νομοθετικό κενό ή αμφιβολία σχετικά με τη δυνατότητα χορήγησης του επιδόματος σε φοιτητές που διαμένουν σε οικοτροφεία και καταβάλλουν οι ίδιοι ή οι οικογένειές τους τα έξοδα διαμονής. Καλεί, συνεπώς, το ΕΚΠΑ να εφαρμόσει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και να επανεξετάσει τις εκκρεμείς αιτήσεις.
Δύο αναφορές φοιτητών του ΕΚΠΑ οδήγησαν στην παρέμβαση
Η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη δεν αφορά μόνο μία μεμονωμένη περίπτωση, αλλά δύο διαφορετικές αναφορές σχετικά με τη μη χορήγηση του στεγαστικού επιδόματος σε φοιτήτριες του ΕΚΠΑ που διαμένουν σε οικοτροφεία.
Η πρώτη υπόθεση αφορά φοιτήτρια που διαμένει στο οικοτροφείο «Ο Μέγας Βασίλειος» στην Αθήνα. Η αίτησή της είχε υποβληθεί τον Ιούλιο του 2024, ενώ κατόπιν αιτήματος της αρμόδιας υπηρεσίας προσκομίστηκαν τον Νοέμβριο του ίδιου έτους πρόσθετη βεβαίωση παραμονής και αποδείξεις παροχής υπηρεσιών εξάμηνης τουλάχιστον διάρκειας.
Παρά την υποβολή των δικαιολογητικών, η αίτηση παρέμεινε σε εκκρεμότητα, με το ΕΚΠΑ να αναφέρει ότι ανέμενε απάντηση ή ειδικότερη ρύθμιση από το Υπουργείο Παιδείας για το κατά πόσο οι διαμένοντες σε ιδιωτικές εστίες και οικοτροφεία συγκαταλέγονται στους δικαιούχους.
Η δεύτερη αναφορά υποβλήθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 από γονέα φοιτήτριας του ΕΚΠΑ που διαμένει στην Κρητική Εστία και καταβάλλει, σύμφωνα με το έγγραφο, το ποσό των 290 ευρώ μηνιαίως. Παρότι, όπως αναφέρεται, πληρούσε τα εισοδηματικά και ακαδημαϊκά κριτήρια, η αίτησή της δεν είχε εγκριθεί, καθώς το Πανεπιστήμιο επικαλούνταν και πάλι την αναμονή απάντησης από το Υπουργείο Παιδείας.
Άλλο ΑΕΙ ενέκρινε επίδομα για διαμονή στο ίδιο οικοτροφείο
Ιδιαίτερο δημοσιογραφικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν υπόψη του Συνηγόρου του Πολίτη, φοιτητές που διαμένουν στα ίδια οικοτροφεία αλλά φοιτούν σε άλλα πανεπιστήμια λαμβάνουν κανονικά το στεγαστικό επίδομα.
Στο επίσημο έγγραφο γίνεται συγκεκριμένη αναφορά σε αίτηση που είχε υποβληθεί το 2024 στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο για φοιτήτρια που επίσης διέμενε στο οικοτροφείο «Ο Μέγας Βασίλειος» και η οποία, σύμφωνα με τα προσκομισθέντα στοιχεία, εγκρίθηκε.
Η διαφορετική αντιμετώπιση φοιτητών που βρίσκονται σε όμοιες συνθήκες αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους ο Συνήγορος ζητά συνεργασία μεταξύ των ΑΕΙ και διαμόρφωση ενιαίας διοικητικής πρακτικής.
Τι άλλαξε στη νομοθεσία από το 2017
Το κρίσιμο σημείο της υπόθεσης βρίσκεται στη μεταβολή του θεσμικού πλαισίου για το στεγαστικό επίδομα.
Στις Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις που είχαν εκδοθεί το 2004, το 2013 και το 2015 προβλεπόταν ρητά ότι δεν θεωρείται μίσθωση η διαμονή σε φοιτητική εστία ή οικοτροφείο. Κατά συνέπεια, η διαμονή σε οικοτροφείο αποτελούσε τότε λόγο αποκλεισμού από το επίδομα.
Ωστόσο, με την Κοινή Υπουργική Απόφαση 140832/Ζ1/25-8-2017, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 2993/31-8-2017, η συγκεκριμένη διατύπωση άλλαξε.
Η ισχύουσα ρύθμιση αποκλείει από το επίδομα όσους:
- διαμένουν σε φοιτητική εστία, ή
- τους παρέχεται στέγαση από τη σχολή ή το ΑΕΙ τους.
Η διαμονή σε οικοτροφείο δεν αναφέρεται πλέον ως λόγος αποκλεισμού. Η αλλαγή αυτή διατηρήθηκε και κατά τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις της ΚΥΑ, το 2019 και το 2022.
Το βασικό συμπέρασμα του Συνηγόρου του Πολίτη
Εφόσον ο νομοθέτης ήθελε να εξακολουθήσει και μετά το 2017 να αποκλείει από το στεγαστικό επίδομα τους φοιτητές που διαμένουν σε οικοτροφεία, θα το είχε προβλέψει ρητά, όπως έπραξε για τις φοιτητικές εστίες.
Φοιτητική εστία και οικοτροφείο: Ποια είναι η διαφορά
Η διάκριση μεταξύ φοιτητικής εστίας και οικοτροφείου βρίσκεται στον πυρήνα της υπόθεσης.
Η φοιτητική εστία αποτελεί δομή στέγασης που συνδέεται άμεσα με ένα πανεπιστήμιο ή λειτουργεί στο πλαίσιο της φοιτητικής μέριμνας. Στις περιπτώσεις που εξετάζει η νομοθεσία, ο φοιτητής διαμένει σε δομή του Ιδρύματος ή του παρέχεται στέγαση από τη σχολή του.
Αντίθετα, στο οικοτροφείο ο φοιτητής ή η οικογένειά του μπορεί να καταβάλλει μηνιαίο οικονομικό αντίτιμο, τα λεγόμενα «τροφεία», για τη διαμονή και τις παρεχόμενες υπηρεσίες.
Στην περίπτωση της Κρητικής Εστίας, η φοιτήτρια που αφορά η αναφορά δεν στεγαζόταν δωρεάν από το ΕΚΠΑ, αλλά κατέβαλλε μηνιαίο ποσό για τη διαμονή της σε ανεξάρτητο φορέα φιλοξενίας.
Αυτό ακριβώς είναι το κρίσιμο ερώτημα: μπορεί η επί πληρωμή διαμονή σε οικοτροφείο να εξομοιωθεί με τη διαμονή σε πανεπιστημιακή φοιτητική εστία, ώστε ο φοιτητής να αποκλείεται από το επίδομα;
Η απάντηση του Συνηγόρου του Πολίτη είναι ότι μια τέτοια εξομοίωση δεν μπορεί να γίνει χωρίς ρητή νομοθετική πρόβλεψη.
Τα «τροφεία» και η παροχή σίτισης δεν αποτελούν λόγο αποκλεισμού
Το ΕΚΠΑ είχε επισημάνει ότι οι αποδείξεις που προσκομίστηκαν αφορούσαν την καταβολή «τροφείων» και όχι μισθώματος, καθώς και ότι το οικοτροφείο λειτουργούσε ως φορέας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και όχι ως ξενοδοχειακή επιχείρηση ή πανσιόν.
Ο Συνήγορος του Πολίτη απορρίπτει ως ανεπαρκές το συγκεκριμένο επιχείρημα. Όπως εξηγεί, το γεγονός ότι τα τροφεία μπορεί να καλύπτουν, εκτός από τη διαμονή, και δαπάνες σίτισης δεν αρκεί για να αποκλειστεί ένας φοιτητής από το επίδομα, εφόσον δεν υπάρχει σχετική ρητή διάταξη.
Διαφορετικά, κατά το ίδιο σκεπτικό, θα μπορούσαν να αποκλείονται φοιτητές που διαμένουν σε ξενοδοχεία με παροχή πρωινού ή σε ξενώνες νέων που παρέχουν και υπηρεσίες σίτισης.
Έξι μήνες αναμονής χωρίς απάντηση από το Υπουργείο
Στο έγγραφο καταγράφεται ακόμη ότι το ερώτημα του ΕΚΠΑ προς το Υπουργείο Παιδείας παρέμενε αναπάντητο για διάστημα περίπου έξι μηνών, με αποτέλεσμα οι αιτήσεις των φοιτητών να παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Ο Συνήγορος του Πολίτη υπογραμμίζει ότι η υποβολή ερωτήματος προς το Υπουργείο δεν δικαιολογεί τη μη εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας ούτε μπορεί να προβάλλεται προς τους φοιτητές ως λόγος καθυστέρησης, όταν το ισχύον πλαίσιο δεν τους αποκλείει από το επίδομα.
Η Διοίκηση δεν μπορεί να εισάγει νέους περιορισμούς
Παρότι η ανεξάρτητη αρχή αναγνωρίζει την ευθύνη που βαρύνει τις διοικήσεις και τις γραμματείες των ΑΕΙ για την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας, τονίζει ότι η αρχή της νομιμότητας δεν επιτρέπει στη Διοίκηση να εισάγει, άμεσα ή έμμεσα, πρόσθετες προϋποθέσεις χωρίς σχετική νομοθετική εξουσιοδότηση.
Στο πλαίσιο αυτό, το ΕΚΠΑ δεν μπορεί, κατά τον Συνήγορο του Πολίτη, να επαναφέρει μέσω διοικητικής ερμηνείας έναν περιορισμό για τα οικοτροφεία, τον οποίο ο νομοθέτης επέλεξε να μην περιλάβει στη ρύθμιση του 2017.
Με απλά λόγια
Μέχρι το 2017, η διαμονή σε οικοτροφείο αναφερόταν ρητά ως λόγος αποκλεισμού από το στεγαστικό επίδομα. Σήμερα, η νομοθεσία αποκλείει μόνο όσους διαμένουν σε φοιτητική εστία ή στεγάζονται από το ΑΕΙ τους. Επομένως, οι φοιτητές που πληρώνουν για να διαμένουν σε οικοτροφείο δεν μπορούν να αποκλείονται χωρίς ρητή νομοθετική πρόβλεψη.
Ζητά ενιαία αντιμετώπιση από τα πανεπιστήμια
Ο Συνήγορος του Πολίτη επισημαίνει ότι, εφόσον άλλα πανεπιστήμια εγκρίνουν αιτήσεις στεγαστικού επιδόματος φοιτητών που διαμένουν σε οικοτροφεία, απαιτείται διοικητική επικοινωνία και συνεργασία μεταξύ των Ιδρυμάτων.
Στόχος, σύμφωνα με την παρέμβαση, πρέπει να είναι η διαμόρφωση ενιαίας πρακτικής ως προς τα δικαιολογητικά και την αξιολόγηση των αιτήσεων, ώστε να διασφαλίζονται τόσο η αρχή της νομιμότητας όσο και η αρχή της ισότητας.
Η επίσημη σύσταση προς το ΕΚΠΑ
Στο καταληκτικό μέρος του εγγράφου, ο Συνήγορος του Πολίτη απευθύνει σαφές αίτημα προς τη Διοίκηση του ΕΚΠΑ:
«Κατόπιν των ανωτέρω, παρακαλούμε να επανεξετάσετε τις αιτήσεις για στεγαστικό επίδομα των φοιτητών που σπουδάζουν στο Ε.Κ.Π.Α. και διαμένουν σε οικοτροφεία.»
Η παρέμβαση υπογράφεται από τον Βοηθό Συνήγορο του Πολίτη, και απευθύνεται στον Αντιπρύτανη Διοικητικών Υποθέσεων, Φοιτητικής Μέριμνας και Δια Βίου Μάθησης του ΕΚΠΑ, στη Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης και στη Διεύθυνση Φοιτητικής Μέριμνας, καθώς και στο αρμόδιο Τμήμα για το στεγαστικό επίδομα.
Η θέση του γονέα που ανέδειξε την υπόθεση
Ο Χρήστος Μπονατάκης, πατέρας φοιτήτριας που διαμένει στην Κρητική Εστία και ένας από τους αναφερόμενους στην υπόθεση, υποστηρίζει με δηλώσεις του στα Φοιτητικά Νέα ότι η πρακτική του ΕΚΠΑ έχει οδηγήσει σε άνιση μεταχείριση φοιτητών με τα ίδια χαρακτηριστικά.
Όπως αναφέρει, φοιτητές που διαμένουν στην ίδια δομή και φοιτούν σε άλλα πανεπιστήμια έχουν λάβει το επίδομα, την ώρα που αντίστοιχες αιτήσεις φοιτητών του ΕΚΠΑ παραμένουν εκκρεμείς ή δεν εγκρίνονται.
Ο ίδιος σημειώνει ακόμη ότι οικογένειες ενδέχεται να αποθαρρύνθηκαν ακόμη και από την υποβολή αίτησης, θεωρώντας εκ των προτέρων ότι δεν θα εγκρινόταν, ενώ δηλώνει ότι εξετάζεται η προσφυγή στη Δικαιοσύνη.
Παράλληλα επισημαίνει στα Φοιτητικά Νέα ότι παραμένει διαθέσιμος να ενημερώσει κάθε ενδιαφερόμενο φοιτητή ή γονέα σχετικά με την υπόθεση και τα σχετικά έγγραφα, ενώ αναφέρει ότι εξετάζεται και η δικαστική διεκδίκηση της υπόθεσης.
Η συγκεκριμένη απόφαση αναμένεται να έχει ιδιαίτερη σημασία όχι μόνο για τους φοιτητές του ΕΚΠΑ που διαμένουν στην Κρητική Εστία, αλλά και για κάθε αντίστοιχη περίπτωση φοιτητών που διαμένουν σε οικοτροφεία και διεκδικούν το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα.
Ποιους φοιτητές αφορά η παρέμβαση
Η παρέμβαση αφορά πρωτίστως τους φοιτητές και τις φοιτήτριες του ΕΚΠΑ που:
- διαμένουν σε οικοτροφεία και όχι σε φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου,
- καταβάλλουν οι ίδιοι ή οι οικογένειές τους έξοδα διαμονής ή τροφεία,
- πληρούν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά και ακαδημαϊκά κριτήρια,
- έχουν υποβάλει αίτηση η οποία απορρίφθηκε ή παραμένει σε εκκρεμότητα λόγω της μορφής της δομής όπου διαμένουν.
Η σημασία της υπόθεσης, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στην Κρητική Εστία ή στο οικοτροφείο «Ο Μέγας Βασίλειος». Το σκεπτικό του Συνηγόρου του Πολίτη μπορεί να αφορά και άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις φοιτητών που διαμένουν σε οικοτροφεία καταβάλλοντας οικονομικό αντίτιμο.
Τα Φοιτητικά Νέα παρακολουθούν την εξέλιξη της υπόθεσης και αναμένουν τη στάση που θα τηρήσει το ΕΚΠΑ μετά την επίσημη παρέμβαση της ανεξάρτητης αρχής.
Ακολουθεί αυτούσια η απόφανση του Συνηγόρου του Πολίτη
Αθήνα, 03/03/2026
Αριθμός Πρωτοκόλλου: 375774/385967/16109
Θέμα: Επίδομα στέγασης σε φοιτητές που διαμένουν σε οικοτροφεία
Στο σημείο αυτό ενσωματώνεται το πλήρες επίσημο έγγραφο του Συνηγόρου του Πολίτη
ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΦΟΙΤΗΤΙΚΑ ΝΕΑ ΣΤΟ GOOGLE NEWS