ΠΑΜΑΚ: Ίδρυση επιχειρήσεων από πρόσφυγες ακόμη και εντός των καταυλισμών

Οι πρόσφυγες ιδρύουν ακόμη και εντός των καταυλισμών μικρές επιχειρήσεις, συναφείς με την προηγούμενή τους απασχόληση ή με δεξιότητες που έχουν αποκτήσει κατά τη διάρκεια ειδικών προγραμμάτων. Δεν περιμένουν από τους άλλους να μεριμνήσουν για αυτούς, αλλά μεριμνούν οι ίδιοι για τον εαυτό τους. Για να είναι αποτελεσματικές οι λύσεις για τους πρόσφυγες, είναι σημαντικό οι ίδιοι οι πρόσφυγες να συμμετέχουν στη διαμόρφωσή τους.

Αυτά ήταν κάποια από τα χρήσιμα συμπεράσματα που προέκυψαν από τη Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης με θέμα «Πρόσφυγας Επιχειρηματίας: πέρα από Παράδοξα και Στερεότυπα».

Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 19 Ιανουαρίου στο Αμερικανικό Γενικό Προξενείο Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με το Εργαστήριο Επιχειρηματικότητας του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, (Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών) και συμμετείχαν ως εισηγητές:

- Ο Νίκος Ράγκος, εκπρόσωπος του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής, που ανέλυσε την υφιστάμενη κατάσταση στις δομές φιλοξενίας και σημείωσε ότι έχουμε δείγματα επιχειρηματικότητας εντός τους.

- Η Πρόξενος των Η.Π.Α. στη Θεσσαλονίκη, Rebecca Fong, που αναφέρθηκε στη δική της εμπειρία με τη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης στην Ιορδανία.

- Η καθηγήτρια Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Τμήμα Βαλκανικών Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Ευτυχία Βουτυρά, που μίλησε για το παράδειγμα του Λιβάνου και τη σημασία της στρατηγικής που θα χαραχθεί για την ένταξη των προσφύγων στην ελληνική κοινωνία.

- Η ερευνήτρια σε θέματα Επιχειρηματικότητας και Καινοτομίας σε Πρόσφυγες του Πανεπιστημίου του Cambridge, Marlen de la Chaux (μέσω skype), που αναφέρθηκε στη δική της εμπειρία από την Κένυα και την Ιορδανία παρατήρησε ότι στους προσφυγικούς καταυλισμούς αρχικά τουλάχιστον αναπτύσσονται μικρές επιχειρήσεις όπως μαγειρικής, επισκευής κινητών, ραπτικής, κομμωτικής, νέων τεχνολογιών, διδασκαλίας, παραγωγής ενέργειας, φωτογραφίας κ.α.

- Ο μορφωτικός ακόλουθος των Η.Π.Α. στην Αθήνα, Mike Snyder (μέσω skype), που περιέγραψε την πρωτοβουλία του μαραθωνίου δημιουργικότητας (Hackathon) για την ανάπτυξη εφαρμογών και λύσεων στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πρόσφυγες.

Στόχος αυτής της πρωτοβουλίας, σύμφωνα με τη συντονίστρια της συζήτησης, καθηγήτριας του Τμήματος Βαλκανικών Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και Διευθύντριας του εργαστηρίου επιχειρηματικότητας, Κατερίνας Σαρρή, ήταν να αποτυπωθεί η κατάσταση στην Ελλάδα σήμερα και να παρουσιαστούν καλές πρακτικές επιχειρηματικότητας των προσφύγων από το εξωτερικό με σκοπό να συζητηθεί αν και πώς μπορούν να εφαρμοστούν στην χώρα μας.

Σε αυτό το πλαίσιο μερικά από τα σημαντικότερα σημεία που συζητήθηκαν είναι:

- Η επιχειρηματικότητα ως οικονομική δραστηριότητα αλλά και ως νοοτροπία, ως τρόπος επίλυσης προβλημάτων μπορεί να συμβάλλει στην αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης. Μέσω της επιχειρηματικότητας οι πρόσφυγες ιδρύουν ακόμη και εντός των καταυλισμών μικρές επιχειρήσεις σχετικές με την προηγούμενή τους απασχόληση ή με δεξιότητες που έχουν αποκτήσει κατά τη διάρκεια ειδικών προγραμμάτων και ανατρέπουν το παράδοξο με τη δημιουργικότητα και τη δραστηριοποίησή τους, καθώς δεν περιμένουν από τους άλλους να μεριμνήσουν για αυτούς, αλλά μεριμνούν οι ίδιοι για τον εαυτό τους, έχουν στόχους όραμα, προοπτική και «παίρνουν στα χέρια τους» τη δική τους, αλλά και την καθημερινότητα των άλλων «συγκατοίκων»  τους!

- Οι περιπτώσεις των χωρών που παρουσιάστηκαν είναι διαφορετικές μεταξύ τους, καθώς τον σημαντικότερο ρόλο στη διαχείριση των προσφυγικών κρίσεων παίζει η κυβερνητική πολιτική κάθε χώρας.

- Η συμβολή των προσφύγων στη διαμόρφωση των λύσεων είναι απαραίτητη, καθώς εκείνοι γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα τις ανάγκες τους.

- Η στρατηγική που θα επιλέξει να ακολουθήσει η Ελλάδα για την ένταξη των προσφύγων που θα παραμείνουν στη χώρα μας είναι σημαντική και θα καθορίσει την αποδοχή τους από την ελληνική κοινωνία και το δικό τους αύριο με αξιοπρέπεια, αυτάρκεια, πέρα από βοηθήματα, με τη δυνατότητα αφού καλυφθούν οι πρωταρχικές τους ανάγκες να μεριμνούν και  οι ίδιοι για τη διαβίωσή τους.

Στο κοινό βρέθηκαν εκπρόσωποι Διεθνών Οργανισμών, ΜΚΟ, δημοσιογράφοι, επιχειρηματίες, ακαδημαϊκοί και φοιτητές. Σε παρέμβασή του ο Υπεύθυνος Προστασίας της Υ.Α. του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα, Πέτρος Μάστακας, τόνισε ότι τον τελευταίο χρόνο έχουν γίνει σημαντικά βήματα, πλέον η διάκριση ανάμεσα σε πρόσφυγες και μετανάστες είναι σαφής για την ελληνική κοινωνία, ένας μεγάλος αριθμός φορέων, εκτός Αθηνών και Θεσσαλονίκης, συντονίζει και συνεργάζεται για την αντιμετώπιση της κρίσης, ενώ διαφώνησε με την άποψη ότι όλοι οι πρόσφυγες επιθυμούν να φύγουν από την Ελλάδα. Τέλος, ο Πατέρας Αθηναγόρας από το «Φάρο του Κόσμου», αναφέρθηκε σε παραδείγματα εισαγωγικών σταδίων επιχειρηματικότητας προσφύγων και εκτίμησε ότι με βάση τη δική του εμπειρία στο ανοιχτό κέντρο φιλοξενίας προσφύγων του Δενδροποτάμου στη Θεσσαλονίκη, με τον καιρό οι διαφορές αμβλύνονται και ακόμη και η διαφορετικότητα της θρησκείας δεν θα αποτελέσει εμπόδιο για την ένταξη των προσφύγων στην ελληνική κοινωνία.