Πεταμένο φαγητό αξίας εκατομμυρίων - Για τη σίτιση των φοιτητών στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Πανθεσσαλικής Εφημερίδας, Ταχυδρόμος, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας πληρώνει 4.400 ευρώ καθημερινά για τους φοιτητές ενώ το πραγματικό κόστος σίτισης κυμαίνεται από 660 έως 1.980 ευρώ - Πρόταση του ιδρύματος για αλλαγή του μοντέλου σίτισης

Οικονομική αιμορραγία συνιστά η δωρεάν σίτιση των φοιτητών για το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Κι αυτό γιατί μπορεί το συμβατικό κόστος σίτισης (πρωινό, μεσημεριανό και βραδινό) ανά δικαιούχο φοιτητή να αγγίζει μόλις τα 2,20 ευρώ, στην πραγματικότητα όμως ο μέσος όρος του κόστους είναι οκταπλάσιος και σε συγκεκριμένες ημερομηνίες αγγίζει ακόμη και τα 183 ευρώ ανά μερίδα!

Η αποχή των φοιτητών από το πρόγραμμα δωρεάν σίτισης είναι αυτή που εκτοξεύει το πραγματικό κόστος ανά μερίδα, όμως την αποχή φαίνεται να προκαλεί η ποιότητα των προσφερόμενων γευμάτων. Γεγονός παραμένει ένα: ότι το κόστος σίτισης είναι υψηλό χωρίς πραγματικό αντίκρισμα.

Αυτή την περίοδο, στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, βρίσκεται στον «αέρα» επαναληπτικός διεθνής διαγωνισμός για την ανάδειξη του αναδόχου που θα αναλάβει τη σίτιση των φοιτητών από 1η Ιανουαρίου 2015. Προς το παρόν, η σίτιση γίνεται με παράταση της σύμβασης του σημερινού αναδόχου.

Ωστόσο μελέτη που εκπονήθηκε για πρώτη φορά επί Πρυτανείας Γιάννη Μεσσήνη και κατατέθηκε υπόψη του Υπουργού Παιδείας, μόλις τον περασμένο Αύγουστο, έρχεται να εγείρει σοβαρά ερωτηματικά για το μοντέλο της παροχής δωρεάν σίτισης στους φοιτητές, την ποιότητα του φαγητού και φυσικά το πραγματικό κόστος που επωμίζονται τα κρατικά ταμεία.

Θέμα, το οποίο και ο νέος Πρύτανης, Γιώργος Πετράκος, μετά από εισήγηση του αναπληρωτή Πρύτανη, Αθ. Σφουγγάρη, ετοιμάζεται να θέσει επί τάπητος στην επικείμενη Σύνοδο των Πρυτάνεων.

Ηλεκτρονική καταγραφή

Από το 1987, στα ελληνικά πανεπιστήμια, η δωρεάν σίτιση στους φοιτητές εξασφαλίζεται αντί μέσω κουπονιών μέσω διαγωνισμών που προκηρύσσονται και από τους οποίους προκύπτει ο ανάδοχος που προσφέρει το μικρότερο κόστος ανά σιτιζόμενο φοιτητή.

Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ιδρύθηκε το 1984. Πρώτη όμως φορά που επιχειρήθηκε καταγραφή των φοιτητών που πραγματικά σιτίζονται στο εστιατόριο της Λέσχης Βόλου, ήταν κατά την περσινή ακαδημαϊκή χρονιά.

Με απόφαση της Συγκλήτου, θεσμοθετήθηκε τον Αύγουστο του 2012 η ηλεκτρονική καταγραφή των παρουσιών των φοιτητών στο εστιατόριο της Φοιτητικής Λέσχης Βόλου, προκειμένου να συλλεχθούν για πρώτη φορά αξιόπιστα στοιχεία σχετικά με τη συχνότητα της παρουσίας των φοιτητών στη λέσχη και το πραγματικό κόστος σίτισης.

Η μελέτη με τίτλο «Το πραγματικό κόστος της δωρεάν σίτισης» και υπεύθυνους καθηγητές τους κ.κ. Ολυμπία Ζώγου και Τάσο Σταματέλλο, εκπονήθηκε με εντολή της Συγκλήτου στις 28/8/2013. Αφορούσε δε το διάστημα από τις 2 Σεπτεμβρίου έως τις 20 Ιανουαρίου, δηλαδή 126 ημέρες σίτισης.

Η ηλεκτρονική καταγραφή -με ευθύνη των Διευθύνσεων Μηχανοργάνωσης και Φοιτητικής Μέριμνας- υλοποιήθηκε με ένα συνηθισμένο barcodescanner συνδεδεμένο με ηλεκτρονικό υπολογιστή μέσω USB. Το scanner σκανάρει το barcodeαπό την ακαδημαϊκή ταυτότητα (πάσο) κάθε φοιτητή που εισέρχεται στο εστιατόριο του Βόλου. Το ID κάθε φοιτητή αποθηκεύεται στον υπολογιστή μαζί με το χρονικό ίχνος της εισόδου και το είδος του γεύματος.

Η μελέτη ολοκληρώθηκε τον περασμένο Αύγουστο και τα συμπεράσματά της κοινοποιήθηκαν από τον πρώην Πρύτανη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ιωάννη Μεσσήνη, στον Υπουργό Παιδείας.

Η μελέτη περιορίζεται στην κίνηση του εστιατορίου της Φοιτητικής Λέσχης Βόλου στη 2ας Νοεμβρίου, όπου εντοπίζεται και ο μεγαλύτερος πληθυσμός σιτιζόμενων φοιτητών οι οποίοι ανήκουν στα 12 από τα 18 τμήματα του Π.Θ.

Αφορμή δε για την αποτύπωση του πραγματικού κόστους της σίτισης των φοιτητών αποτέλεσε η «διαρροή» από το πρόγραμμα, με τους δικαιούχους να υποστηρίζουν ότι η ποιότητα του φαγητού που παρέχεται από επιχειρηματίες, απέχει πολύ από τα είναι ικανοποιητική.

Πετιέται φαγητό

Οπως προκύπτει από τα στοιχεία της μελέτης για τις 126 από τις 273 ημέρες σίτισης στη Φοιτητική Λέσχη Βόλου, από το scanner πέρασαν 2.100 πάσο, που σημαίνει ότι το σύνολο των φοιτητών του Βόλου που έλαβαν κάρτα δωρεάν σίτισης τη χρησιμοποίησαν τουλάχιστον μία φορά στο συγκεκριμένο εστιατόριο. Πόσοι όμως ξαναπήγαν;

Από τους 2.100 δικαιούχους της περσινής ακαδημαϊκής χρονιάς, την πόρτα της Φοιτητικής Λέσχης Βόλου, περνούσαν σε καθημερινή βάση, ελάχιστοι. Αντί των 500.000 μερίδων που θα έπρεπε να καταναλώσουν οι δικαιούχοι φοιτητές το διάστημα από 2 Σεπτεμβρίου έως και 20 Ιανουαρίου, διατέθηκαν μόλις 60.000 μερίδες. Οι φοιτητές κατανάλωσαν 31.235 μεσημεριανά, 21.747 βραδινά και 514 πρωινά, δηλαδή δέκα φορές λιγότερες μερίδες από αυτές που προσφέρονταν.

Ο μέσος όρος κατανάλωσης αφορά σε 28,5 γεύματα ανά φοιτητή ενώ στις 126 ημέρες θα έπρεπε να ήταν 378 γεύματα ανά φοιτητή. Χαρακτηριστικό είναι το πρωινό γεύμα: καταναλώθηκαν μόλις 500 μερίδες πρωινού αντί 250.000 μερίδων.

178 φοιτητές έφαγαν μόλις μία φορά

Η κατανάλωση μόλις του 10% των γευμάτων από αυτά για τα οποία πληρώνει το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, διαφαίνεται και από την προσέλευση των φοιτητών. Τέσσερις στους 10 φοιτητές έφαγαν από μία έως μόλις 10 φορές στη Λέσχη μέσα σε 126 ημέρες.

Περί τους 1.230 φοιτητές κατανάλωσαν 20 ή λιγότερα γεύματα και από αυτούς οι 855 αξιοποίησαν την κάρτα σίτισης λιγότερες από δέκα φορές. Οι 178 φοιτητές μάλιστα, προσήλθαν για γεύμα στη Φοιτητική Λέσχη μόλις μία φορά! Αυτό το γεύμα, σύμφωνα με τη μελέτη του Π.Θ. στοίχισε στον προϋπολογισμό του ιδρύματος 600 ευρώ για τον καθένα!

Μόλις το 15% των δικαιούχων φοιτητών πέρασε το κατώφλι της Λέσχης πάνω από 50 φορές, μόλις 10 κατανάλωσαν πάνω από 150 μερίδες και μόλις 70 φοιτητές πάνω από 100 γεύματα.

Για την αποχή ενημερώθηκαν οι πρόεδροι των τμημάτων, προκειμένου να καλέσουν σε συνάντηση τους φοιτητές και να γίνει καταγραφή της άποψής τους για την ποιότητα του φαγητού.

«Η συμπεριφορά των φοιτητών επιβαρύνει σημαντικά τη συνολική δαπάνη του Πανεπιστημίου για σίτιση, χωρίς αντίκρισμα», επισημαίνουν οι μελετητές.

Μερίδα αξίας 183 ευρώ!

Η αποχή των φοιτητών είναι αυτή που διαμορφώνει και το πραγματικό κόστος της σίτισης.

Το συμβατικό ημερήσιο κόστος σίτισης αφορά σε 2,20 ευρώ ανά φοιτητή (πρωινό, μεσημεριανό και βραδινό). Αν αυτό πολλαπλασιαστεί επί 2.000 φοιτητές, το ημερήσιο κόστος σίτισης των φοιτητών αφορά σε 4.400 ευρώ ημερησίως.

Όμως οι μερίδες που δίνονται πραγματικά σε ημερήσια βάση κυμαίνονται από 300 έως 900. Αυτό σημαίνει ότι το κόστος της μερίδας που καταναλώνεται πολλαπλασιάζεται. Σύμφωνα με τη μελέτη, το μέσο κόστος μιας μερίδας ανέρχεται στα 9,20 ευρώ αντί 2,20 ευρώ και κυμαίνεται από 4,90 ευρώ (κόστος για τις 27 Νοεμβρίου 2013) έως και 50 ευρώ (στις 28 Οκτωβρίου 2013), ενώ ανήμερα της 22ας Δεκεμβρίου του 2013, η μικρή προσέλευση των φοιτητών στη Λέσχη, είχε ως αποτέλεσμα το πραγματικό κόστος της μερίδας να εκτοξευτεί στα 183 ευρώ!

Το πραγματικό κόστος μερίδας είναι οκτώ φορές πάνω από το συμβατικό, καταγράφεται στη μελέτη.

Πρόβλημα η ποιότητα

Ως επικρατέστερη εξήγηση για την εγκατάλειψη της χρήσης του εστιατορίου από τους φοιτητές του δείγματος, προβάλλει ότι δοκίμασαν το φαγητό 1-2 εβδομάδες και δεν ικανοποιήθηκαν από την ποιότητά του.

Οι φοιτητές γενικά των ΑΕΙ πιστεύουν ότι η ποιότητα της σίτισης που παρέχεται από ιδιώτες απέχει πολύ από το να είναι ικανοποιητική και αυτό σύμφωνα με την άποψή τους, οφείλεται στα πολύ χαμηλά ποσά που δαπανώνται από το κράτος.

Αυτό αποδεικνύεται και από το χαμηλό συμβατικό ενδεικτικό κόστος του ημερήσιου σιτηρεσίου στο Π.Θ. που σήμερα ανέρχεται στο 1,80 ευρώ για πρωινό, μεσημεριανό και βραδινό.

Φαίνεται μάλιστα ότι η ποιότητα του φαγητού είναι η μοναδική αιτία αποχής. Δεν υπάρχει συνωστισμός που να δρα ανασταλτικά στην προσέλευση στη Φοιτητική Λέσχη, ούτε οι αποστάσεις είναι αυτές που αποτρέπουν τους φοιτητές. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι φοιτητές του Τμήματος Οικονομικών που είναι το πιο κοντινό τμήμα στο εστιατόρια, έκαναν ικανοποιητική χρήση της κάρτας σίτισης σε ποσοστό μόλις 10%.

Αλλαγή μοντέλου σίτισης

Στη μελέτη γίνεται λόγος για την ισχύ ενός στρεβλού μοντέλου σύμβασης, δεδομένου ότι ο εργολάβος αποζημιώνεται με βάση πλασματικά γεύματα. Αυτό τον αποτρέπει από το να βελτιώνει την ποιότητα του φαγητού, αφού όσο αυξάνει η ποιότητα τόσο οι κάτοχοι της κάρτας σίτισης θα είχαν κίνητρο να καταναλώνουν περισσότερα γεύματα με συνέπεια να μειώνεται το κέρδος του επιχειρηματία ή και να οδηγείται σε οικονομική ζημία.

Απαραίτητη κρίνεται δε η επανεξέταση του ζητήματος συλλογικά από μηδενική βάση στη Σύνοδο των Πρυτάνεων. Προτείνεται μάλιστα ως εναλλακτική επιδότηση, τα κουπόνια σίτισης που παρέχονται για παράδειγμα στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και έχουν ονομαστική αξία 7 ευρώ.

Αντίδραση ΔΑΠ ΝΔΦΚ για διακοπή δωρεάν σίτισης

Την έντονη αντίδραση της φοιτητικής παράταξης ΔΑΠ - ΝΔΦΚ προκάλεσε χθεσινή ανακοίνωση του γραφείου φοιτητικής μέριμνας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ότι από χθες, οι φοιτητές δεν θα έχουν το δικαίωμα να σιτίζονται δωρεάν με εξαίρεση τις ειδικές κατηγορίες (πολύτεκνοι - τρίτεκνοι - απώλεια γονέα - αναπηρία κ.α.).

«Θεωρούμε αυτή την απόφαση αρκετά άδικη καθώς δεν υπάρχει κανένα εισοδηματικό κριτήριο. Στο προηγούμενο ακαδημαϊκό έτος η διοίκηση του Π.Θ. προσπάθησε να μειώσει το εισοδηματικό κριτήριο, φέτος δεν προσδιορίζεται. Αυτή η κατάσταση όχι μόνο μας προβληματίζει αλλά μας κάνει να θεωρούμε ότι η διοίκηση δεν κατανοεί τις ανάγκες των φοιτητών.

Αλλωστε, για την οικονομική διαχείριση ενός πανεπιστημίου είναι υπεύθυνη αποκλειστικά η διοίκηση του ιδρύματος.

Η ΔΑΠ - ΝΔΦΚ έχει προτείνει λύσεις για την οικονομική διευκόλυνση του Πανεπιστημίου (αξιοποίηση της περιουσίας του πανεπιστημίου και αξιοποίηση προγραμμάτων ΕΣΠΑ κ.α.) αλλά κάποιοι αδιαφορούν και δεν δίνουν καν σημασία.

Απαιτούμε από την πρυτανεία να ανακαλέσει αυτή την απόφαση και να παραμείνει το εισοδηματικό όριο ως είχε, δηλαδή τα 45.000 ευρώ», αναφέρεται στην ανακοίνωση της ΔΑΠ - ΝΔΦΚ.

Διαβάστε Επίσης: Σίτιση με 2,6 ευρώγια τους φοιτητές του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας