1 σχόλιο
Σοβαρές καταγγελίες για το ερευνητικό πρόγραμμα «Trust Your Stars» – Τι αποκαλύπτει επίσημο έγγραφο της ΕΥΣΤΑ για την αφαίρεσή του από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας
Ο Αριστείδης Χατζής υποστηρίζει ότι δεκάδες ερευνητικές ομάδες ενημερώθηκαν για την έγκρισή τους, ενώ το έργο είχε αφαιρεθεί από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης λόγω αδυναμίας ολοκλήρωσης εντός των προθεσμιών.
Μία υπόθεση που προκαλέι έντονο προβληματισμό στην πανεπιστημιακή και ερευνητική κοινότητα φέρνει στο προσκήνιο ο καθηγητής Φιλοσοφίας, Δικαίου και Θεωρίας Θεσμών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), Αριστείδης Χατζής, καταγγέλλοντας δημόσια τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε η διαδικασία του ερευνητικού προγράμματος «Sub.4 Trust Your Stars».
Ο καθηγητής υποστηρίζει ότι οι ερευνητικές ομάδες πληροφορήθηκαν στις 22 Ιουλίου 2025 πως οι προτάσεις τους είχαν εγκριθεί, ωστόσο -όπως προκύπτει από επίσημο έγγραφο της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης (ΕΥΣΤΑ) που δημοσιοποίησε- το ίδιο ακριβώς χρονικό διάστημα το έργο είχε ήδη αφαιρεθεί από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Ελλάδα 2.0).
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς αφορά ένα από τα μεγαλύτερα ερευνητικά χρηματοδοτικά προγράμματα των ελληνικών πανεπιστημίων, με προϋπολογισμό άνω των 80 εκατ. ευρώ, στο οποίο συμμετείχαν δεκάδες ερευνητικές ομάδες από όλη τη χώρα.
Το επίσημο έγγραφο της ΕΥΣΤΑ
Στο έγγραφο της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, με αριθμό πρωτοκόλλου 116779 ΕΞ 2026/15-07-2026, το οποίο εκδόθηκε ως απάντηση σε κοινοβουλευτική ερώτηση, αναφέρεται ότι η δράση:
«16289 – Στρατηγική Αριστείας, Καινοτομίας και Εκσυγχρονισμού των Πανεπιστημίων»
περιλάμβανε το έργο:
«Sub.4 Trust Your Stars» (Κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5180564),
με συνολικό προϋπολογισμό 80,33 εκατ. ευρώ και φορέα υλοποίησης την Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ του Υπουργείου Παιδείας.
Στη συνέχεια, το ίδιο έγγραφο αναφέρει ότι:
«Στο πλαίσιο αναθεώρησης του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (...) κατόπιν πρότασης του Υπουργείου ευθύνης το εν λόγω έργο αφαιρέθηκε από το ΕΣΑΑ, λόγω αδυναμίας ολοκλήρωσής του εντός του χρονοδιαγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.»
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η απόφαση ένταξης του έργου ανακλήθηκε και γίνεται αναφορά στο άρθρο 40 του Ν. 5294/2026, σύμφωνα με το οποίο, μετά την ανάκληση έργου από το Ταμείο Ανάκαμψης, το αρμόδιο Υπουργείο οφείλει να μεριμνήσει για την ένταξή του στο αντίστοιχο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, αποκλειστικά όμως για την κάλυψη οικονομικών εκκρεμοτήτων που απορρέουν από ήδη αναληφθείσες νομικές δεσμεύσεις.
Η καταγγελία του καθηγητή
Με ιδιαίτερα αιχμηρή ανάρτηση, ο καθηγητής Αριστείδης Χατζής υποστηρίζει ότι η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων και η αφαίρεση του έργου συνέπεσαν χρονικά.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά:
«Στις 22 Ιουλίου 2025 ανακοινώθηκαν στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ τα αποτελέσματα του πιο φιλόδοξου ερευνητικού προγράμματος που προκηρύχθηκε ποτέ στην Ελλάδα. (...) Σύμφωνα με την απάντηση που βλέπετε, την ίδια ημέρα (...) το έργο αφαιρέθηκε από το ΕΣΑΑ.»
Κατά τον ίδιο, οι ερευνητικές ομάδες δεν ενημερώθηκαν ποτέ για την εξέλιξη αυτή και χρειάστηκε να περάσει σχεδόν ένας χρόνος, με παρεμβάσεις, συλλογή υπογραφών, εξώδικες ενέργειες και κοινοβουλευτικές ερωτήσεις, ώστε να υπάρξει επίσημη ενημέρωση.
«Περιμέναμε έναν χρόνο χωρίς καμία ενημέρωση»
Ο καθηγητής αναφέρει ότι περισσότεροι από έναν χρόνο αναμενόταν η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, ενώ μετά τη δημοσίευσή τους δεν υπήρξε καμία επίσημη ενημέρωση για την τύχη του προγράμματος.
Στην ανάρτησή του σημειώνει:
«Περιμέναμε έναν χρόνο χωρίς καμία, ΚΑΜΙΑ, ενημέρωση. Μέχρι που μετά από δικές μας ενέργειες (συγκέντρωση υπογραφών, εξώδικα κ.λπ.), εδέησαν να μας απαντήσουν.»
Κατά την εκτίμησή του, η εξέλιξη αυτή επηρέασε άμεσα δεκάδες νέους επιστήμονες που είχαν βασίσει τον επαγγελματικό και ερευνητικό τους σχεδιασμό στη συγκεκριμένη χρηματοδότηση.
Αναφορά στις «νομικές δεσμεύσεις»
Ο καθηγητής σχολιάζει επίσης την αναφορά του εγγράφου στο άρθρο 40 του Ν. 5294/2026, υποστηρίζοντας ότι στην πράξη δεν υπήρχαν «αναληφθείσες νομικές δεσμεύσεις», καθώς -όπως αναφέρει- μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων δεν είχαν υπογραφεί συμβάσεις.
Κατά συνέπεια, εκφράζει την άποψη ότι η συγκεκριμένη πρόβλεψη δεν μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική χρηματοδότηση του έργου.
Έντονη προσωπική απογοήτευση
Στην εκτενή δημόσια τοποθέτησή του, ο καθηγητής περιγράφει ότι επί μήνες απέστειλε επιστολές και αιτήματα προς τους αρμόδιους φορείς χωρίς, όπως υποστηρίζει, να λάβει απαντήσεις.
Παράλληλα, δηλώνει ότι αισθάνεται ιδιαίτερα εκτεθειμένος απέναντι στους νέους ερευνητές της ομάδας του, καθώς τους διαβεβαίωνε ότι θα βρισκόταν λύση και ότι η Πολιτεία δεν θα προχωρούσε σε μια τέτοια εξέλιξη χωρίς προηγούμενη ενημέρωση.
Η ανάρτησή του ολοκληρώνεται με ιδιαίτερα σκληρή κριτική για τη διαχείριση της υπόθεσης, ενώ απευθύνει μήνυμα προς τους νέους επιστήμονες που εργάζονται ή σκέφτονται να εργαστούν στο εξωτερικό.
Το χρονικό της υπόθεσης
22 Ιουλίου 2025
- Δημοσιεύονται στη «Διαύγεια» τα αποτελέσματα του προγράμματος «Trust Your Stars».
- Σύμφωνα με το έγγραφο της ΕΥΣΤΑ, στο πλαίσιο της αναθεώρησης του ΕΣΑΑ, το έργο αφαιρείται από το Ταμείο Ανάκαμψης λόγω αδυναμίας ολοκλήρωσής του εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος.
2025-2026
- Οι συμμετέχοντες, σύμφωνα με τον καθηγητή, δεν λαμβάνουν επίσημη ενημέρωση για την εξέλιξη.
- Ακολουθούν συλλογή υπογραφών, εξώδικες ενέργειες και κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις.
15 Ιουλίου 2026
- Η ΕΥΣΤΑ αποστέλλει επίσημη απάντηση, στην οποία περιγράφεται η διαδικασία αφαίρεσης του έργου από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης.
Ζητούνται απαντήσεις για την εξέλιξη του έργου
Η υπόθεση αναμένεται να προκαλέσει περαιτέρω συζήτηση σχετικά με:
- τη χρονική αλληλουχία των αποφάσεων,
- την ενημέρωση των επιτυχόντων ερευνητικών ομάδων,
- τις επιπτώσεις στους νέους ερευνητές,
- καθώς και το μέλλον του έργου «Trust Your Stars».
Σημειώνεται ότι στο ίδιο το έγγραφο της ΕΥΣΤΑ αναφέρεται πως περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την υλοποίηση του έργου δύνανται να παρασχεθούν από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, ως το αρμόδιο Υπουργείο ευθύνης.
Αυτούσια η ανάρτησή του
"Αν είστε νέες/οι επιστήμονες και βρίσκεστε στο εξωτερικό, να μείνετε εκεί!
Αν είστε νέες/οι επιστήμονες και σκέφτεστε να φύγετε στο εξωτερικό, τρέξτε. Μην περιμένετε λεπτό!
Αν είστε γονείς, μην κρατάτε τα παιδιά σας σ’ αυτή τη χώρα!
Αν όλοι εσείς θέλετε κάποια απόδειξη, διαβάστε αυτήν την απάντηση σε κοινοβουλευτική ερώτηση. Θα σας εξηγήσω τι βλέπετε για να καταλάβετε, να απελπιστείτε και να πάρετε ορθολογικές αποφάσεις για εσάς ή για τα παιδιά σας.
Στις 22 Ιουλίου 2025 ανακοινώθηκαν στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ τα αποτελέσματα του πιο φιλόδοξου ερευνητικού προγράμματος που προκηρύχθηκε ποτέ στην Ελλάδα. Μήνες προετοιμάζαμε την αίτησή μας, πάνω από χρόνο περιμέναμε τα αποτελέσματα και επιτέλους ανακοινώθηκαν. Και το πήραμε! Κι εμείς και άλλες 80-90 ομάδες, στελεχωμένες (σχεδόν αποκλειστικά) από νέες και νέους επιστήμονες.
Σύμφωνα με την απάντηση που βλέπετε, την ίδια ημέρα (!!!), στις 22 Ιουλίου 2025, «κατόπιν πρότασης του Υπουργείου ευθύνης [δηλαδή του Υπουργείου Παιδείας!] το εν λόγω έργο αφαιρέθηκε από το ΕΣΑΑ [Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας], λόγω αδυναμίας ολοκλήρωσής του εντός του χρονοδιαγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.»
Ναι, ναι, όπως ακριβώς το διαβάζετε! Την ίδια ημέρα που μας ανακοίνωσαν τα αποτελέσματα, την ίδια ημέρα το έργο αφαιρέθηκε από το ΕΣΑΑ!
Όσο εξοργιστικό κι αν είναι αυτό, όσο πρωτοφανές, όσο φρικαλέο, υπάρχουν και πολύ χειρότερα.
Θα υπέθετε κανείς πως την άλλη μέρα, στις 23 Ιουλίου 2025, θα μας ενημέρωναν: «Μην χαίρεστε. Το έργο του οποίου τα αποτελέσματα μόλις ανακοινώσαμε, το αφαιρέσαμε γιατί ήμασταν τόσο ανίκανοι ώστε χάσαμε τις προθεσμίες.»
Και όμως.
Περιμέναμε έναν χρόνο χωρίς καμία, ΚΑΜΙΑ, ενημέρωση. Μέχρι που μετά από δικές μας ενέργειες (συγκέντρωση υπογραφών, εξώδικα κλπ.), εδέησαν να μας απαντήσουν.
Και πως μας απάντησαν; Με ένα χυδαίο gaslighting.
«Τι φωνάζετε! Αφού ακυρώσαμε το έργο την ίδια μέρα που ανακοινώσαμε τα αποτελέσματα! Τι θέλατε, δηλαδή, να σας ενημερώναμε κι από πάνω; Να σεβαστούμε τον κόπο, τις προσδοκίες σας, την επένδυση, τον χρόνο σας, τη δουλειά σας; Τις νέες ερευνήτριες και τους νέους ερευνητές; Να σεβαστούμε την Έρευνα και τους Ερευνητές; Μας συγχωρείτε αλλά δεν είναι αυτή η δική μας δουλειά. Η δική μας δουλειά είναι να σας εμπαίζουμε. Σκάστε λοιπόν.»
Και δεν έφτανε αυτό. Μας ήρθε και αυτή η απάντηση σε κοινοβουλευτική ερώτηση. Για να προσθέσει και την προσβολή στη ζημιά που μας προκάλεσε.
Τι παραπάνω λέει εδώ; «Σύμφωνα με το Άρθρο 40 του Ν.5294/2026 με την ανάκληση απόφασης ένταξης έργου στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το Υπουργείο ευθύνης του έργου [δηλαδή το Υπουργείο Παιδείας] μεριμνά για την ένταξη του έργου στο οικείο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, εντός του εγκεκριμένου ορίου του προϋπολογισμού του, για την εκπλήρωση τυχόν οικονομικών εκκρεμοτήτων που απορρέουν από αναληφθείσες, κατά τον χρόνο της ανάκλησης, νομικές δεσμεύσεις.»
Θα μου πείτε: «Α, ωραία! Θα σας καλύψουν με κάποιον τρόπο.»
Χαχαχαχαχαχαχαχα! Μα σε ποιο κράτος νομίζετε ότι ζείτε;
Να σας το μεταφράσω; «Δεν φτάνουν όλα όσα σας κάναμε, ας σπάσουμε και λίγη πλάκα. Σας γράφουμε λοιπόν πως μπορεί το έργο να ανακλήθηκε αλλά το Υπουργείο Παιδείας θα το εντάξει σε δικό του Πρόγραμμα – εφόσον, βέβαια, υπάρχουν ‘αναληφθείσες υποχρεώσεις’.»
Ο υπογράφων βέβαια, γνωρίζει (ή αν δεν το γνωρίζει τον εξαπάτησαν κι αυτόν) πως επειδή δεν υπογράφτηκαν συμβάσεις μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, δεν έχει αναληφθεί καμία υποχρέωση από το Υπουργείο Παιδείας, παρά μόνο «ηθική». Τώρα, σωθήκαμε...
Θα μου πείτε: Μα δεν έχουν και νομική υποχρέωση; Δεν ισχύει η βασική αρχή του διοικητικού δικαίου στην Ελλάδα; Η αρχή της χρηστής διοίκησης και η αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του διοικουμένου στη Δημόσια Διοίκηση;
Χαχαχαχαχαχαχαχα! Μα σε ποιο κράτος νομίζετε ότι ζείτε; Σε Κράτος Δικαίου;
Γιατί πρόσθεσαν, λοιπόν, αυτή τη φράση;
Για να συνεχίσουν να ελπίζουν τα κορόιδα, τουλάχιστον μέχρι τις εκλογές.
Θα μου πείτε: «μήπως είσαι απόλυτος, σκληρός, υπερβολικός, άδικος; πριν τα γράψεις προσπάθησες να προτείνεις λύσεις, να ενημερώσεις τους αρμοδίους, να επιχειρήσεις μία συνεννόηση;»
Όλο αυτό το διάστημα, επί έναν χρόνο (αλλά και νωρίτερα, καθώς περιμέναμε ματαίως), δεν σταμάτησα να στέλνω παντού (παντού όμως!) επιστολές, μηνύματα, αιτήματα, να ενοχλώ, να παρακαλώ, να ικετεύω, να προτείνω, να εκλιπαρώ, να ενημερώνω.
Δεν έλαβα καμία απάντηση. Πλήρης περιφρόνηση. Έγραψα άρθρο στην Καθημερινή που συζητήθηκε, διαβάστηκε, βγήκα σε ραδιόφωνα. Έγραψαν κι άλλοι συνάδελφοι. Και πάλι σιωπή. Πλήρης αδιαφορία.
Τι να κάνω με την ομάδα των 30 νέων ανθρώπων που περίμεναν να ζήσουν, να εργαστούν, να προσφέρουν, από αυτό το πρόγραμμα που νόμιζαν ότι πήραμε γιατί το διάβασαν στη «Διαύγεια»;
Τι να πω στα νέα παιδιά στα οποία είμαι τόσο εκτεθειμένος; Μπορεί να μην φταίω εγώ γι’ αυτό που έγινε αλλά φταίω για κάτι άλλο: τους διαβεβαίωνα πως ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ, αποκλείεται να μας εμπαίζει η Ελληνική Κυβέρνηση. Πως θα βρισκόταν μια λύση. Πως δεν θα μας έφτυναν έτσι κατάμουτρα, πως δεν θα υπονόμευαν τόσο προφανώς την έρευνα στην Ελλάδα.
Πως θα υπήρχε έστω κι ένας άνθρωπος στην Κυβέρνηση (ένας!) που δεν θα το ανεχόταν, που θα επαναστατούσε, που θα αγανακτούσε, που θα φώναζε!
Δυστυχώς δεν υπάρχει κανείς.
Έκανα λάθος, λοιπόν. Ήμουν αφελής, βλακωδώς αισιόδοξος, είχα εντελώς λανθασμένη εικόνα της πραγματικότητας. Και πήρα στον λαιμό μου νέα παιδιά που αρνήθηκαν, που έχασαν ευκαιρίες, που έκαναν το λάθος να με εμπιστευτούν και να παραμείνουν στην Ελλάδα.
Η σιωπή, η αδιαφορία, η περιφρόνηση που συνάντησα, ήθελαν από την αρχή να μου πουν ξεκάθαρα αυτό και μόνο αυτό:
«Κόψε τον λαιμό σου και παράτα μας!»
Το έλαβα το μήνυμα. Πήρα το μάθημά μου. Ελπίζω να το πάρετε κι εσείς που με διαβάζετε.
Και κάτι τελευταίο. Ξέρετε πώς λεγόταν αυτό το πρόγραμμα; «Trust Your Stars - Εμπιστοσύνη στ’ Αστέρια μας»…
ΥΓ1 Εγώ βέβαια θα συνεχίσω να κάνω τη δουλειά μου. Σε λίγες ώρες φεύγω για το Λονδίνο για να συνεχίσω την έρευνά μου με δικά μου έξοδα (που προέρχονται από τη *μοναδική* πηγή εισοδήματος που έχω, τον μισθό μου). Θα τη συνεχίσω γιατί αυτό ξέρω να κάνω και τώρα στα γεράματα δεν πρόκειται να αλλάξω. Αυτό που κάνω, με συγχωρείτε για τη ματαιοδοξία και την υπερβολή, αλλά είναι εθνικό έργο στο οποίο είμαι ολοκληρωτικά αφωσιωμένος. Γιατί συμβάλλει στην αυτογνωσία μας αλλά επιπλέον δεν το κάνω μόνο για μένα. Όσα φέρνω τα δίνω σε συναδέλφους, ερευνητές και κυρίως στην καταπληκτική ομάδα νέων συνεργατών που έχω συγκεντρώσει, μια από τις καλύτερες στην Ευρώπη (για του λόγου το αληθές μπείτε στον σύνδεσμο που θα βρείτε στα σχόλια και σας υπόσχομαι πως θα εντυπωσιαστείτε). Αυτήν την ηθική και ακαδημαϊκή υποχρέωση που ανέλαβα, εγώ δεν πρόκειται να την απαρνηθώ. Φεύγω μόνο λίγο σοφότερος: γνωρίζω πια πως το ελληνικό κράτος όχι μόνο δεν πρόκειται να με βοηθήσει, αλλά αν μπορεί, θα με υπονομεύσει με κάθε τρόπο. Παραμένοντας αθεράπευτα αισιόδοξος όμως, ελπίζω πως στο τέλος, αν επιμείνεις, θα υπάρξουν άνθρωποι και θεσμοί που θα το δουν και δεν θα το προσπεράσουν. Ας το ελπίσουμε.
ΥΓ 2 Προς δημοσιογράφους: σας ευχαριστώ πολύ για το ενδιαφέρον σας και το εκτιμώ. Αλλά όσα ήθελα να πω, τα έγραψα εδώ. Δεν έχω να προσθέσω τίποτε άλλο. Άλλωστε θα βρίσκομαι για έρευνα στο Λονδίνο χωρίς καθόλου χρόνο και χωρίς καμία διάθεση, όσο θα είμαι εκεί, να ασχοληθώ παραπάνω με αυτήν τη θλιβερή ιστορία. Υπάρχουν εκατοντάδες συνάδελφοι που βρίσκονται στην ίδια θέση με μένα και αγωνίζονται κι αυτοί να δικαιωθούν. Θα τους βρείτε εύκολα και θα χαρούν να σας μιλήσουν."
ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΟΛΑ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΦΟΙΤΗΤΙΚΑ ΝΕΑ ΣΤΟ GOOGLE NEWS