Πανελλήνιες 2025: Η μουσική "μίλησε" στην Έκθεση των υποψηφίων ΕΠΑΛ / Πρώτος Σχολιασμός των Θεμάτων

Λεπτομέρειες: FoititikaNea Newsroom; Πανελλήνιες 2025; 10:47 - Σάββατο, 31 Μαΐου 2025; Δημιουργήθηκε : 10:47 - Σάββατο, 31 Μαΐου 2025; Τελευταία ενημέρωση : 11:43 - Σάββατο, 31 Μαΐου 2025

Προσθέστε το Φοιτητικά Νέα ως προτιμώμενη πηγή στο Google

Πανελλήνιες 2025: Η μουσική "μίλησε" στην Έκθεση των υποψηφίων ΕΠΑΛ

Με το μάθημα των Νέων Ελληνικών ξεκίνησαν σήμερα, Σάββατο 31 Μαΐου 2025, οι Πανελλαδικές Εξετάσεις για τους μαθητές των Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑΛ). Τα θέματα κινήθηκαν σε οικείους και κατανοητούς άξονες, με επίκεντρο την πανανθρώπινη σημασία της μουσικής.

Η μουσική στο κέντρο του μη λογοτεχνικού κειμένου

Το διασκευασμένο άρθρο που δόθηκε στους μαθητές είχε τίτλο «Η αξία της μουσικής στη ζωή μας» και ανέδειξε με γλαφυρό τρόπο τη δύναμη της μουσικής ως μέσου έκφρασης συναισθημάτων, αλλά και ως πολιτιστικού αγαθού που συνοδεύει την ανθρωπότητα διαχρονικά. Το κείμενο έκανε αναφορά στη σχέση της μουσικής με τον ανθρώπινο ψυχισμό, στη σημασία της για κάθε πολιτισμό, αλλά και στον τρόπο που λειτουργεί ακόμα και εκεί όπου ο λόγος αδυνατεί.

Οι εξεταζόμενοι κλήθηκαν να αναγνωρίσουν τρόπους πειθούς (όπως επίκληση στη λογική και στο συναίσθημα), να εντοπίσουν δομικά στοιχεία του κειμένου, και να απαντήσουν σε λεξιλογικές ασκήσεις κατανόησης.

Το θέμα της Έκθεσης – Ένα προσφιλές και προσιτό θέμα

Στο θέμα της παραγωγής λόγου (Έκθεσης) ζητήθηκε από τους μαθητές να αναπτύξουν τις σκέψεις τους σχετικά με το τι προσφέρει η μουσική στον άνθρωπο και γιατί μπορεί να χαρακτηριστεί ως παγκόσμια γλώσσα επικοινωνίας. Η έκταση του κειμένου έπρεπε να είναι 200-250 λέξεις, με τη μορφή άρθρου για σχολική εφημερίδα.

Πρόκειται για θέμα άμεσα συνδεδεμένο με την καθημερινότητα των εφήβων, εύκολα προσεγγίσιμο, που επιτρέπει την έκφραση προσωπικών βιωμάτων, συναισθημάτων και εμπειριών, γεγονός που το καθιστά κατάλληλο για να αποτυπωθεί η κριτική ικανότητα και η δημιουργική σκέψη των μαθητών.

Το λογοτεχνικό κείμενο – Μια νοσταλγική αναδρομή του Τάσου Λειβαδίτη

Στο δεύτερο μέρος των θεμάτων, δόθηκε το ποίημα «Τραγούδι στο δρόμο» του Τάσου Λειβαδίτη, από τη συλλογή Τα Χειρόγραφα του Φθινοπώρου (1990). Το ποίημα επικεντρώνεται στη νοσταλγία, την αναπόληση της παιδικής ηλικίας και το άγγιγμα του ονείρου μέσα από ένα τυχαίο τραγούδι που ακούγεται στο δρόμο.

Οι μαθητές κλήθηκαν να αναλύσουν τον αφηγηματικό χρόνο, τα πρόσωπα και τον χώρο, να εντοπίσουν πρόσωπα και εκφραστικά μέσα, ενώ ζητήθηκε και σχολιασμός των συναισθημάτων που προκαλεί το ποίημα στο αναγνωστικό κοινό.

Παράλληλα, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συντονιστούν και στην επίσημη κοινότητα των υποψηφίων των Πανελλαδικών 2025 στο Viber (δείτε την εδώ), η οποία έχει δημιουργηθεί ειδικά για την κάλυψη των Πανελλαδικών Εξετάσεων 2025, με στόχο την άμεση και συνεχή ενημέρωση των υποψηφίων.

Ήπια θεματολογία, προσανατολισμένη στην έκφραση και όχι στην παγίδα

Η επιλογή θεματολογίας κρίθηκε ως προσεγμένη και φιλική προς τους υποψηφίους, με επιτρεπτό βαθμό δυσκολίας και με κοινωνικό και πολιτιστικό χαρακτήρα, που επιτρέπει σε κάθε μαθητή, ανεξαρτήτως θεωρητικής ή τεχνικής κατεύθυνσης, να ανταποκριθεί.

Η αναφορά στη μουσική – ένα θέμα κοντά στις ανησυχίες και τα ενδιαφέροντα των νέων – έδωσε τη δυνατότητα προσωπικής έκφρασης και ελεύθερης σκέψης, στοιχεία που αποτελούν ζητούμενα της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Σε γενικές γραμμές, τα θέματα χαρακτηρίζονται ως ισορροπημένα, σαφή και εμπνευσμένα, επιτρέποντας στους μαθητές να αποδώσουν με άνεση τη σκέψη και το συναίσθημά τους.

Σχολιασμός θεμάτων από την Ομάδα Φιλολόγων του ΜΕΘΟΔΙΚΟΥ σε συνεργασία με τα «Φοιτητικά Νέα»

Σχολιασμός Θεμάτων

Το θέμα στα σημερινά θέματα της εξέτασης στα Νέα Ελληνικά των ΕΠΑΛ, αφορά στη μουσική και την αξία της στη ζωή μας. Το θέμα παραγωγής λόγου - αρκετά σαφές - αναφέρεται στην αξία της μουσικής και ζητά από τους μαθητές να παρουσιάσουν σε ένα άρθρο την σημασία της μουσικής στη ζωή του ανθρώπου και τον λόγο για τον οποίον αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως τρόπος επικοινωνίας μεταξύ διαφορετικών ανθρώπων και πολιτισμών. Το κείμενο σίγουρα εμπνέει τους μαθητές και βοηθά στη παραγωγή της έκθεσης (Α3) αλλά χρειάζεται προσοχή γιατί το κείμενο έχει έντονο συνυποδηλωτικό λόγο.

Τα υπόλοιπα ερωτήματα της 1^ης δραστηριότητας δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερη δυσκολία. Αναμενόμενη η άσκηση εξέτασης των γνώσεων των μαθητών στους τρόπους πειθούς ενώ ο η άσκηση με τον μεταφορικό τίτλο αποτελεί έκπληξη που επιλέχθηκε.

Το λογοτεχνικό κείμενο που τέθηκε είναι ποίημα του Τάσου Λειβαδίτη. Το απόσπασμα αναμένεται να δυσκολέψει ιδιαίτερα τους υποψηφίους. Η 1^η δραστηριότητα φαίνεται να κατευθύνει τον μαθητή για τον υποβοηθά στην ερμηνεία του ποιήματος ωστόσο ο έντονος συμβολικός χαρακτήρας του Τάσου Λειβαδίτη ενδέχεται να δυσκολέψει τους μαθητές.

Η 2^η δραστηριότητα κρίνεται αναμενόμενη και η 3^η δραστηριότητα βασίζεται καθ’ ολοκλήρου στην κριτική σκέψη του υποψηφίου και αυτό ίσως εμποδίσει τους μαθητές να απαντήσουν αποτελεσματικά καθώς το ποίημα έχει μια διαβαθμισμένη δυσκολία νοηματικά.

Εν κατακλείδι, το Β. μέρος του Διαγωνίσματος (Λογοτεχνικό) αναμένεται να δυσκολέψει τους υποψηφίους και απαιτεί χρόνο περισσότερο από τον αναμενόμενο.

Δείτε πιο κάτω τα Θέματα που έπεσαν

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ – ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 31 MAΪOY 2025

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Α. ΜΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Εισαγωγικό Σημείωμα

Διασκευασμένο άρθρο από το διαδίκτυο.

Η αξία της μουσικής στη ζωή μας

Θα μπορούσαμε άραγε να φανταστούμε μία ημέρα στην καθημερινότητά μας χωρίς έστω και τον τυχαίο ήχο ενός τραγουδιού, χωρίς έστω και τις φευγαλέες νότες από το ραδιόφωνο στο αυτοκίνητο ή από την τηλεόραση; Πώς θα ήταν άραγε οι σχέσεις των ανθρώπων, αν δεν υπήρχε ένα τραγούδι για να τις εκφράσει, να εκφράσει τον έρωτα για παράδειγμα ή την απογοήτευση;

Η μουσική, λοιπόν, είναι μία γλώσσα, ένας σημαντικός τρόπος έκφρασης των ανθρώπινων σκέψεων και συναισθημάτων, μία γλώσσα τόσο πλούσια ώστε να καλύπτει όλο το φάσμα αυτών. Είναι μία γλώσσα για όλους τους ανθρώπους. Είναι μία γλώσσα που είναι εκεί και μπορεί να λειτουργήσει ακόμη και όταν η κανονική γλώσσα, ο λόγος, αποδεικνύεται να είναι μικρής χρησιμότητας και αποτελεσματικότητας, ως προς την έκφραση κάποιων καταστάσεων, σκέψεων ή συναισθημάτων.

Δεν είναι τυχαίο ότι κάθε πολιτισμός έχει δημιουργήσει μουσική. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν συνειδητοποιήσει σε τέτοιο βαθμό τη σημαντικότητα της μουσικής, που στο δωδεκάθεο είχαν έναν θεό, τον Απόλλωνα, ως αποκλειστικό θεό της μουσικής. Μουσικά όργανα απαντώνται ως αρχαιολογικά ευρήματα σε όλους τους αρχαίους πολιτισμούς και είναι από τα παλαιότερα αντικείμενα που βρέθηκαν ποτέ. Επιστημονικές μελέτες έχουν αποκαλύψει ότι η μουσική επηρεάζει πολλά μέρη του εγκεφάλου μας σε μεγάλο βαθμό και δημιουργεί πολλαπλά επίπεδα μνήμης. Ακόμη και τα μικρά παιδιά, που δεν έχουν μορφώσει ολοκληρωμένο λόγο, αντιδρούν θετικά στο άκουσμα μίας μελωδίας που έχουν ξανακούσει.

Η μουσική, λοιπόν, είναι σημαντική γιατί η μουσική δημιουργείται από τον άνθρωπο για τον άνθρωπο και γιατί υπάρχει για να εκφράσει όλα μας τα θέλω, τα πρέπει, τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις καταστάσεις που μας χαρακτηρίζουν. Είναι μία γλώσσα που τη μιλάμε όλοι και τη μεταφράζουμε ανάλογα με τα βιώματά μας και την ψυχοσύνθεσή μας. Είναι συνάμα μία γλώσσα τόσο πλούσια που έχει πληθώρα «διαλέκτων», τζαζ, ποπ, ροκ, σόουλ, φάνκυ, μπλουζ, παραδοσιακή, συρτάκι… Όλες με τον ίδιο σκοπό, όλες για να εκφράσουν εμάς και τις καταστάσεις που βιώνουμε. Γι’ αυτό αγαπάμε όλοι τη μουσική! Γιατί μας συντροφεύει πάντα και παντού σε ό,τι κι αν βιώνουμε, σε καθετί που αισθανόμαστε!

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1^η δραστηριότητα

Α1. α) Στη 2η παράγραφο του κειμένου «Η μουσική λοιπόν … σκέψεων ή συναισθημάτων» να εντοπίσεις τρεις λόγους για τους οποίους η μουσική είναι «ένας σημαντικός τρόπος έκφρασης ανθρώπινων σκέψεων και συναισθημάτων». (μον.6)

β) Στο κείμενο η αρθρογράφος καταφεύγει στην επίκληση στη λογική και στην επίκληση στο συναίσθημα για να μας πείσει. Να αναγνωρίσεις στο κείμενο τρία διαφορετικά μέσα πειθούς (δύο για την επίκληση στη λογική και ένα για την επίκληση στο συναίσθημα) (μον.6) δίνοντας ένα παράδειγμα για το καθένα. (μον.3)

Μονάδες 15

2^η δραστηριότητα

Α2. α) Να γράψεις έναν δικό σου τίτλο για το κείμενο χρησιμοποιώντας τη γλώσσα μεταφορικά. (μον.3)

β) Στην τελευταία παράγραφο του κειμένου «Η μουσική, λοιπόν, είναι σημαντική … σε καθετί που αισθανόμαστε!» να εντοπίσεις δύο τρόπους ανάπτυξής της (μον.4) τεκμηριώνοντας την απάντησή σου με ένα παράδειγμα για καθεμία περίπτωση. (μον.2)

γ) Να επιλέξεις τη σωστή ερμηνεία για καθεμία από τις φράσεις που σου δίνονται σημειώνοντας στο τετράδιό σου το γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε αριθμό. (μον.6)

1. μία γλώσσα τόσο πλούσια, ώστε να καλύπτει όλο το φάσμα αυτών

α) μία γλώσσα τόσο πλούσια, ώστε να καλύπτει όλο το έναυσμα αυτών

β) μία γλώσσα τόσο πλούσια, ώστε να καλύπτει όλο το εύρος αυτών

2. Μουσικά όργανα απαντώνται ως αρχαιολογικά ευρήματα σε όλους τους αρχαίους πολιτισμούς

α) Μουσικά όργανα ανταποκρίνονται ως αρχαιολογικά ευρήματα σε όλους τους αρχαίους πολιτισμούς

β) Μουσικά όργανα εντοπίζονται ως αρχαιολογικά ευρήματα σε όλους τους αρχαίους πολιτισμούς

3. Ακόμη και τα μικρά παιδιά, που δεν έχουν μορφώσει

ολοκληρωμένο λόγο

α) Ακόμη και τα μικρά παιδιά, που δεν έχουν συγκροτήσει ολοκληρωμένο λόγο

β) Ακόμη και τα μικρά παιδιά, που δεν έχουν αναμορφώσει ολοκληρωμένο λόγο

Μονάδες 15

3^η δραστηριότητα

Α3. Όπως φαίνεται από το παραπάνω άρθρο, η μουσική συντροφεύει τον άνθρωπο σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Τι προσφέρει, κατά τη γνώμη σου, η μουσική στον άνθρωπο και γιατί θα μπορούσαμε να τη χαρακτηρίσουμε ως μία παγκόσμια γλώσσα επικοινωνίας; Να αναπτύξεις τις απόψεις σου τεκμηριωμένα, σε ένα άρθρο που θα δημοσιευθεί στην εφημερίδα του σχολείου σου. (200‐250 λέξεις)

Μονάδες 20

Β. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Εισαγωγικό Σημείωμα

Πρόκειται για ποίημα του Τάσου Λειβαδίτη που ανήκει στην ποιητική συλλογή «Τα Χειρόγραφα του Φθινοπώρου» (1990). Χρησιμοποιήθηκε το μονοτονικό σύστημα για τις ανάγκες της εξέτασης.

ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ

Τα κάγκελα του κήπου υγρά απ’ τη βροχή σαν τους φτωχούς που τους αφήνουν έξω

αλλά καθώς βραδιάζει ένα φλάουτο κάπου ή ένα άστρο συνηγορεί για όλη την ανθρωπότητα –

σαν ήμασταν παιδιά κρυβόμαστε κάτω απ’ τη σκάλα κι όταν βγαίναμε είχαμε αφήσει εκεί ένα βασιλικό πεπρωμένο

η σιωπή κάνει τον κόσμο πιο μεγάλο, η θλίψη πιο δίκαιο κι αργότερα νέοι αγκαλιάσαμε το πρώτο δέντρο και του

διηγηθήκαμε τα περασμένα

άχαρες μέρες που φύγατε κι όμως αφήσατε μια ανάμνηση συγκινητική

κι εγώ που υπήρξα τρελός για το αύριο κοιτάζω τώρα με αγωνία να προχωρούν οι λεπτοδείχτες στα ρολόγια.

Ώσπου μια νύχτα ένας διαβάτης περνάει στο δρόμο τραγουδώντας.

Πού έχεις ξανακούσει το τραγούδι αυτό; Δε θυμάσαι.

Κι όμως η νοσταλγία όλων όσων ονειρεύτηκες τρέμει μες στο τραγούδι. Στέκεσαι στο παράθυρο

κι ακούς σα μαγεμένος. Κι άξαφνα σε κάποια στροφή του δρόμου το τραγούδι σβήνει. Όλα χάνονται. Ησυχία.

Και τώρα τι θα κάνεις;

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1^η δραστηριότητα

Β1. Το ποίημα αφηγείται μία ιστορία. Να εντοπίσεις τα πρόσωπα, τον χώρο και τον χρόνο κατά τον οποίο διαδραματίζεται η ιστορία (μον.6). Ποιο είναι το κεντρικό γεγονός που εκτυλίσσεται; Ποια επίδραση έχει στο ποιητικό υποκείμενο; Πώς τελειώνει η ιστορία; (μον.9)

Μονάδες 15

2^η δραστηριότητα

Β2. α) Να εντοπίσεις στο ποίημα τους στίχους όπου χρησιμοποιείται το α΄ πληθυντικό, το α΄ ενικό και το β’ ενικό πρόσωπο δίνοντας από ένα παράδειγμα (μον.3) και να ερμηνεύσεις τη λειτουργία τους στο συγκεκριμένο κάθε φορά σημείο. (μον.6)

β) Να εντοπίσεις και να καταγράψεις στο τετράδιό σου μία εικόνα, μία μεταφορά και μία παρομοίωση. (μον.6)

Μονάδες 15

3^η δραστηριότητα

Β3. Ποιες σκέψεις και συναισθήματα σού προκαλεί το ποίημα; Να αναπτύξεις σε ένα ενιαίο κείμενο την απάντησή σου κάνοντας αναφορές στα σημεία του ποιήματος που τη δικαιολογούν. (100‐ 150 λέξεις)

Μονάδες 20

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

Στο τετράδιο να γράψετε μόνο τα προκαταρκτικά (ημερομηνία, εξεταζόμενο μάθημα). Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο.
Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων, αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Δεν επιτρέπεται να γράψετε καμία άλλη σημείωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.
Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα, μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό ανεξίτηλης μελάνης.
Κάθε τεκμηριωμένη απάντηση είναι αποδεκτή.
Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.
Ώρα δυνατής αποχώρησης: 10.00 π.μ.