Δίδακτρα και υποτροφίες των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων

Τα δίδακτρα των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων διαφέρουν πολύ μεταξύ τους: σε κάποιες χώρες η τριτοβάθμια εκπαίδευση παρέχεται δωρεάν, ενώ σε άλλες τα δίδακτρα είναι τσουχτερά. Τα κριτήρια για τη χορήγηση οικονομικής βοήθειας με τη μορφή υποτροφιών και δανείων διαφέρουν επίσης σημαντικά.

Γενικές πληροφορίες για τα δίδακτρα και τις υποτροφίες.

Παρ' όλα αυτά, αν είστε πολίτης της ΕΕ και σπουδάζετε σε πανεπιστήμιο άλλης χώρας της ΕΕ:

  • δεν μπορεί να σας ζητήσουν να καταβάλετε υψηλότερα δίδακτρα,
  • έχετε ίσα δικαιώματα με τους υπηκόους της εν λόγω χώρας όσον αφορά τις υποτροφίες για την κάλυψη των διδάκτρων.

Το δικαίωμα ίσης μεταχείρισης δεν επεκτείνεται όμως απαραίτητα στις υποτροφίες ή δάνεια για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσης. Ωστόσο, ορισμένες χώρες μπορεί, με δική τους πρωτοβουλία, να επιλέξουν να παράσχουν τέτοιου είδους βοήθεια σε ξένους φοιτητές.

Ξένοι φοιτητές που διαμένουν ήδη στη χώρα των σπουδών τους

Ακόμη και εάν δεν είστε υπήκοος της χώρας όπου θέλετε να σπουδάσετε, ζείτε όμως σε αυτήν για διάστημα τουλάχιστον πέντε ετών, δικαιούστε υποτροφία για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσης υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν για τους υπηκόους της χώρας αυτής.

Οικονομική βοήθεια

Ακόμη κι αν αποφασίσετε να φύγετε για σπουδές στο εξωτερικό, μπορεί να εξακολουθείτε να έχετε το δικαίωμα να λάβετε από τη χώρα καταγωγής σας υποτροφία για να καλύψετε τα έξοδα διαβίωσης. Αυτό εναπόκειται στις εθνικές αρχές της χώρας σας. Τέτοιες υποτροφίες μπορεί όμως να είναι διαθέσιμες για περιορισμένο χρονικό διάστημα.

Παράδειγμα

Ο Τζος είναι Δανός και αποφάσισε να ξεκινήσει διετές μεταπτυχιακό πρόγραμμα (μάστερ) στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά από τέσσερα χρόνια σπουδών στις ΗΠΑ. Την εποχή εκείνη, η κυβέρνηση της Δανίας παρείχε υποτροφίες σε Δανούς φοιτητές για έξι χρόνια το πολύ. Οι φοιτητές όμως που σπούδαζαν στο εξωτερικό δεν μπορούσαν να λάβουν υποτροφία για διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων ετών. Ο Τζος δεν γνώριζε αυτόν τον όρο. Επειδή λάμβανε την υποτροφία αυτή τα τέσσερα χρόνια που σπούδαζε στις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν μπορούσε δυστυχώς να εξακολουθήσει να τη λαμβάνει και στο Ηνωμένο Βασίλειο.

*Να ελέγχετε πάντα τους όρους που ισχύουν στη χώρα σας ή του προγράμματος για τη χορήγηση υποτροφιών σε φοιτητές.

Όροι εισαγωγής στο πανεπιστήμιο

Ως πολίτης της ΕΕ, έχετε το δικαίωμα να σπουδάσετε σε πανεπιστήμιο οποιασδήποτε χώρας της ΕΕ υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν για τους υπηκόους της χώρας αυτής. Ωστόσο, οι όροι εισαγωγής διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τη χώρα και το πανεπιστήμιο.

Ανεξαρτήτως των λοιπών όρων εισαγωγής, δεν μπορεί να σας αρνηθούν την πρόσβαση σε κατάρτιση ή εκπαίδευση σε άλλη χώρα της ΕΕ λόγω της εθνικότητάς σας.

Σε ορισμένες χώρες της ΕΕ απαιτείται να γνωρίζετε τη γλώσσα της χώρας και γι' αυτό μπορεί να σας ζητηθεί να εξεταστείτε στη γλώσσα.

Πανεπιστημιακά συστήματα ανά χώρα

Πρέπει να ενημερωθείτε πριν φύγετε από τη χώρα σας σχετικά με το σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας όπου επιθυμείτε να σπουδάσετε.

Συχνές ερωτήσεις/απαντήσεις - Δίδακτρα και οικονομική ενίσχυση

Είμαι Δανός και θέλω να σπουδάσω στη Γερμανία, αλλά το πανεπιστήμιο μού ζητά να πληρώσω δίδακτρα. Δεν απαλλάσσονται οι υπήκοοι της ΕΕ από την υποχρέωση καταβολής διδάκτρων όταν σπουδάζουν σε άλλη χώρα της ΕΕ;

ΟΧΙ. Η νομοθεσία της ΕΕ δεν σας απαλλάσσει από την υποχρέωση καταβολής διδάκτρων! Αυτό που προβλέπει είναι ότι θα πρέπει να έχετε την ίδια μεταχείριση με τους υπηκόους της χώρας στην οποία θέλετε να σπουδάσετε. Στην περίπτωση αυτή, αν οι Γερμανοί φοιτητές πληρώνουν δίδακτρα, θα πρέπει κι εσείς να πληρώσετε.

Κατάγομαι από τη Γαλλία και θέλω να σπουδάσω στην Ιρλανδία. Τα ιρλανδικά πανεπιστήμια δεν ζητούν από τους Ιρλανδούς υπηκόους να πληρώνουν δίδακτρα. Αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να πληρώσω δίδακτρα ούτε εγώ;

ΝΑΙ. Η νομοθεσία της ΕΕ προβλέπει ότι όλοι οι υπήκοοι της ΕΕ έχουν δικαίωμα να χρησιμοποιούν το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας υποδοχής με τους ίδιους όρους όπως και οι υπήκοοι αυτής της χώρας. Αυτό σημαίνει ότι οι Γάλλοι υπήκοοι πρέπει να πληρώνουν τα ίδια δίδακτρα που καταβάλλουν οι Ιρλανδοί φοιτητές.

Κατάγομαι από την Αγγλία και το πανεπιστήμιό μου στη Σκωτία χρεώνει σε μένα υψηλότερα δίδακτρα από εκείνα που χρεώνει στους φοιτητές που κατάγονται από τη Σκωτία ή από άλλες χώρες της ΕΕ. Δεν αποτελεί αυτό διακριτική μεταχείριση; Θα μπορούσε να με βοηθήσει η ΕΕ;

ΟΧΙ. Η περίπτωση αυτή εμπίπτει στις σχέσεις μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και των υπηκόων του. Είναι θέμα εσωτερικής πολιτικής και δεν έχει καμία σχέση με το ευρωπαϊκό δίκαιο.

Είμαι Τσέχος και ζω στο Ηνωμένο Βασίλειο από την ηλικία των 12 ετών. Θα ήθελα να σπουδάσω στο πανεπιστήμιο, αλλά δεν έχω την οικονομική δυνατότητα, παρά μόνον αν πάρω υποτροφία. Από ποιον πρέπει να ζητήσω υποτροφία; Από τις τσεχικές ή τις βρετανικές αρχές;

Κυρίως από τις βρετανικές αρχές. Τα κράτη μέλη της ΕΕ οφείλουν να παρέχουν στους υπηκόους των άλλων κρατών μελών που διαμένουν μόνιμα σε αυτά την ίδια βοήθεια όπως και στους δικούς τους υπηκόους. Το δικαίωμα μόνιμης διαμονής αποκτάται μετά από πέντε χρόνια συνεχούς διαμονής. Έτσι, αν ζείτε στο Ηνωμένο Βασίλειο τουλάχιστον για πέντε χρόνια πριν από την ημερομηνία έναρξης του προγράμματος σπουδών που θέλετε να παρακολουθήσετε, δικαιούστε την ίδια υποτροφία για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσης με τους Βρετανούς φοιτητές.

Κατάγομαι από την Πολωνία, μόλις πήρα το πτυχίο μου στη χώρα μου και θέλω να κάνω μεταπτυχιακές σπουδές (μάστερ) στη Γαλλία. Δικαιούμαι να λάβω υποτροφία είτε από την Πολωνία είτε από τη Γαλλία;

ΙΣΩΣ. Τα κράτη μέλη της ΕΕ δεν είναι υποχρεωμένα να δίνουν υποτροφία σε φοιτητές από άλλα κράτη μέλη, όπως δεν είναι επίσης υποχρεωμένα να δίνουν υποτροφία στους δικούς τους υπηκόους για να σπουδάσουν στο εξωτερικό.

Τέτοιου είδους αποφάσεις εμπίπτουν αποκλειστικά στη διακριτική ευχέρεια κάθε χώρας: οι υποτροφίες για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσης που χορηγούν ορισμένες χώρες μπορεί να περιλαμβάνουν όρους που περιορίζουν τη δυνατότητα των πολιτών τους να σπουδάζουν στο εξωτερικό.

Επικοινωνήστε με τις αρχές και στις δύο χώρες για να πληροφορηθείτε τι είδους βοήθεια μπορούν να σας δώσουν.

Αν πάω να σπουδάσω στο εξωτερικό, θα χάσω την υποτροφία που μου έχει χορηγήσει η χώρα μου για την κάλυψη των εξόδων διαβίωσης;

ΠΙΘΑΝΩΣ. Εναπόκειται στη χώρα σας να αποφασίσει αν θα σας χορηγήσει τέτοιου είδους υποτροφία σε περίπτωση που πάτε να σπουδάσετε στο εξωτερικό: ρωτήστε τι ισχύει σ΄αυτήν την περίπτωση.

Ωστόσο, αν η χώρα σας δίνει υποτροφίες, θα πρέπει να διασφαλίσει ότι οι κανόνες επιλεξιμότητας δεν περιορίζουν αδικαιολόγητα το δικαίωμα για ελεύθερη κυκλοφορία στην ΕΕ.

Είμαι Αυστριακός και σπουδάζω νομική στο Ηνωμένο Βασίλειο με πρόγραμμα πλήρους φοίτησης. Υπέβαλα αίτηση για δάνειο κάλυψης των διδάκτρων και για υποτροφία κάλυψης των εξόδων διαβίωσης, αλλά απορρίφθηκε. Δικαιούμαι την ίδια χρηματοδοτική συνδρομή στο Ηνωμένο Βασίλειο όπως και οι Βρετανοί φοιτητές;

ΟΧΙ. Δικαιούστε τις ίδιες υποτροφίες για κάλυψη των διδάκτρων με τους Βρετανούς υπηκόους, αλλά δεν έχετε αυτόματο δικαίωμα για υποτροφία κάλυψης των εξόδων διαβίωσης όπως οι Βρετανοί φοιτητές. Οι χώρες της ΕΕ δεν είναι υποχρεωμένες να χορηγούν υποτροφία διαβίωσης σε άτομα που δεν διαμένουν συνήθως σε αυτές, εκτός εάν έχουν χαρακτηριστεί ως εργαζόμενοι ή αυτοαπασχολούμενοι (ή άτομα που έχουν αυτή την ιδιότητα) και μέλη των οικογενειών τους.

Είμαι Γάλλος και θα ήθελα να σπουδάσω στην Τσεχική Δημοκρατία. Πρέπει να γίνω κάτοικος της Τσεχικής Δημοκρατίας για να καταβάλω τα ίδια δίδακτρα με τους Τσέχους φοιτητές;

ΟΧΙ. Σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ, δεν μπορούν να σας ζητηθούν υψηλότερα δίδακτρα απ' ό,τι για τους υπηκόους της Τσεχικής Δημοκρατίας επειδή είστε Γάλλος υπήκοος. Ωστόσο, μπορεί να μη δικαιούστε υποτροφία για κάλυψη των εξόδων διαβίωσης από τις τσεχικές αρχές, εκτός αν είστε μόνιμος κάτοικος της συγκεκριμένης χώρας.

Επιτρέπεται μια σχολή με έδρα την ΕΕ να χρεώνει υψηλότερα δίδακτρα σε αλλοδαπούς απ' ό,τι στους υπηκόους της χώρας; Για παράδειγμα, είναι δυνατόν μια σχολή στην Πολωνία να ζητά από έναν Βρετανό πολίτη υψηλότερα δίδακτρα απ' ό,τι από έναν Πολωνό;

ΟΧΙ.  Οι σχολές στην ΕΕ δεν μπορούν να κάνουν διακρίσεις λόγω εθνικότητας. Επομένως, στην περίπτωση αυτή μια σχολή στην Πολωνία δεν μπορεί να ζητά από Βρετανούς υπηκόους υψηλότερα δίδακτρα από αυτά που καταβάλλουν οι Πολωνοί φοιτητές.

Είμαι Τσέχος και ζω και εργάζομαι στο Ηνωμένο Βασίλειο εδώ και ενάμισυ χρόνο.  Υπέβαλα αίτηση για σπουδαστική υποτροφία, αλλά μου χορηγήθηκε μικρότερο ποσό με την αιτιολογία ότι δεν ήμουν διακινούμενος εργαζόμενος. Δεν έχω δικαίωμα για πλήρη υποτροφία;

ΙΣΩΣ. Μπορεί να δικαιούστε σπουδαστική υποτροφία εάν η κατάρτιση που παρακολουθείτε σχετίζεται με την προηγούμενη εργασία σας. Στην περίπτωση αυτή, θα έχετε το ίδιο δικαίωμα για υποτροφία το οποίο έχουν και οι Βρετανοί φοιτητές. Το ύψος της υποτροφίας εξαρτάται από το εισόδημα του νοικοκυριού σας: όσο υψηλότερο είναι το εισόδημα τόσο χαμηλότερη είναι η υποτροφία.

Φοιτητικά Νέα/Foititikanea.gr