Για τις συγχωνεύσεις ΤΕΙ με Πανεπιστήμια - Η περίπτωση των Πανεπιστημίων Ιωαννίνων, Ιονίου και των ΤΕΙ Ηπείρου, Ιονίων Νήσων

Η «Κίνηση Πανεπιστημιακής Αναβάθμισης» για τις συγχωνεύσεις των ΤΕΙ με Πανεπιστήμια. Η ειδική περίπτωση Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Ιονίου Πανεπιστημίου καθώς και των ΤΕΙ Ηπείρου και Ιονίων Νήσων.

Την περασμένη Τρίτη 26/6/2018 κατατέθηκε στην νομοπαρασκευαστική επιτροπή της Βουλής το σ/ν του ΥΠΕΘ σχετικά με τις συνενώσεις του ΤΕΙ Ηπείρου με το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και του ΤΕΙ Ιονίων Νήσων με το Ιόνιο Πανεπιστήμιο.

Η πολιτική των συγχωνεύσεων των ΤΕΙ με Πανεπιστήμια, όπως έχει επισημάνει η ΚΙΠΑΝ, προωθείται χωρίς να εντάσσεται σε γενικότερο και μακροπρόθεσμο εκπαιδευτικό και αναπτυξιακό σχεδιασμό,

  • με ανυπαρξία έγκυρων και αξιόπιστων, κατά τη διεθνή πρακτική, σχετικών μελετών,
  • με διαβούλευση μόνο με τους άμεσα ενδιαφερόμενους και τους τοπικούς αυτοδιοικητικούς και κοινοβουλευτικούς άρχοντες,
  • με παράκαμψη των θεσμικών γνωμοδοτικών οργάνων, και
  • με σαφείς αντιακαδημαϊκές έως και αντισυνταγματικές ρυθμίσεις.

Αυτές αναδεικνύονται από τη μελέτη του σ/ν που κατατέθηκε και των σ/ν που είχαν δοθεί σε διαβούλευση, και χαρακτηριστικά αναφέρουμε τις εξής περιπτώσεις:

Άρθρο 1, παρ.5 

Σε αντίθεση με το σ/ν της διαβούλευσης ο νυν Πρύτανης του ΤΕΙ Ηπείρου διορίζεται Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων με όλα τα δικαιώματα του Αντιπρύτανη και δικαίωμα ψήφου επί όλων των θεμάτων στο Πρυτανικό Συμβούλιο. Επιπρόσθετα καθίσταται μέλος της Συγκλήτου με δικαίωμα λόγου επί όλων των θεμάτων που αφορούν το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Το σ/ν στη διαβούλευση προέβλεπε συμμετοχή του νυν Πρύτανη του ΤΕΙ στο Πρυτανικό συμβούλιο με δικαίωμα ψήφου μόνο σε θέματα που αφορούσαν το ΤΕΙ.

Αντίθετα, στο άρθρο 10 που αναφέρεται στην απορρόφηση του ΤΕΙ Ιονίων Νήσων στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, 

Η εν ενεργεία Πρόεδρος της Διοικούσας του ΤΕΙ συμμετέχει στη Σύγκλητο και στο Πρυτανικό Συμβούλιο του Ιονίου Πανεπιστημίου μόνο με δικαίωμα λόγου! 

Άρθρο 2

Με ποιες μελέτες σκοπιμότητας ιδρύονται οι Σχολές που ιδρύονται; Για ποιο λόγο δημιουργούνται νέες μονοτμηματικές Σχολές; Στη βάση ποιας ακαδημαϊκής/επιστημονικής λογικής το Τμήμα Αγωγής και Φροντίδας στην Πρώιμη Ηλικία εντάσσεται σε Σχολή Κοινωνικών Επιστημών;

Άρθρο 3.

Για τα νεοϊδρυόμενα Τμήματα απαιτείται απόφαση της Συγκλήτου σύμφωνα με το άρθρο 16/5 του Συντάγματος το οποίο προβλέπει και κατοχυρώνει πλήρες αυτοδιοίκητο στα ΑΕΙ. Η παράκαμψη της Συγκλήτου προβλέπεται από το νόμο μόνο για συγχώνευση και κατάτμηση Τμημάτων, όχι για ίδρυση νέων.

Το Τμήμα Μετάφρασης και Διερμηνείας, με έδρα την Ηγουμενίτσα τι ακριβώς εξυπηρετεί; Ιδίως όταν σε κοντινή απόσταση λειτουργεί Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο από το 1986. Υπάρχει τόση μεγάλη ζήτηση για εκπαιδευμένους μεταφραστές και διερμηνείς ώστε να στηθεί ένα νέο Τμήμα σε μια μικρή επαρχιακή πόλη με ένα αντίστοιχο Τμήμα 1 ώρα μακρύτερα; 

Για τα Τμήματα Μηχανολόγων Μηχανικών, Γεωπονίας και Διατροφής από ποια μελέτη προκύπτει ότι μπορούν να λειτουργήσουν με 8 καθηγητές μόνο; Ειδικώς για πολυτεχνικά Τμήματα εκτός από καθηγητές απαιτούνται σημαντικά κονδύλια για την κατασκευή εργαστηρίων. Από που θα αντληθούν αυτά τα κονδύλια και βάση ποίου προγραμματισμού;

Άρθρο 4 

Η κατά παρέκκλιση κάθε ισχύουσας διάταξης ένταξη των καθηγητών ΤΕΙ Ηπείρου σε θέσεις καθηγητών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων παραβιάζει την αρχή της ισονομίας και της ισότητας όπως αυτή είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη στο άρθρο 4(παρ. 1&2) του Συντάγματος. Οι καθηγητές του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων εκλέχτηκαν και διορίστηκαν με διαφορετικά κριτήρια από αυτούς του ΤΕΙ Ηπείρου, κατά συνέπεια η ένταξη των τελευταίων χωρίς την ίδια διαδικασία κρίσης στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων είναι αντισυνταγματική. Ειδικότερα το εδάφιο στ) αναφέρεται ότι:

στ) Η ένταξη των μελών  .Ε.Π. του Τ.Ε.Ι. Ηπείρου στο πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και η υπαγωγή στο ακαδημαϊκό καθεστώς των μελών .Ε.Π. πανεπιστημίου, γίνεται αποκλειστικά σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου, οι οποίες υπερισχύουν κάθε άλλης ειδικής διάταξης.

Δεν μπορεί σε καμία περίπτωση το ανωτέρω εδάφιο να υπερισχύσει της συνταγματικής αρχής της ισονομίας και της ισότητας.

Επιπρόσθετα, το εδάφιο 12 προβλέπει θέσεις μελών .Ε.Π., Ε.ΔΙ.Π. και Ε.Τ.Ε.Π. για την προκήρυξη των οποίων έχει εκδοθεί εγκριτική απόφαση της επιτροπής της παρ. 1 του άρθρου 2 της ΠΥΣ 33/2006 (Α΄ 280) προκηρύσσονται από το πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Με την προκήρυξη αυτών των θέσεων ή των ήδη τρεχόντων προκηρυγμένων θέσεων η επιλογή προσωπικού θα γίνει με βάση τα κριτήρια του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, και άρα προκύπτει και εδώ παραβίαση της αρχής της ισότητας, εφόσον όποιες θέσεις πληρωθούν μέχρι την 1η Οκτωβρίου στο ΤΕΙ Ηπείρου, θα πληρωθούν με τα κριτήρια επιλογής του ΤΕΙ Ηπείρου, ενώ οι υπόλοιπες θα πληρωθούν με τα κριτήρια του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Το εδάφιο 7 παραβιάζει την επίσης την αρχή της ισότητας, καθώς προβλέπει διακριτά προνόμια για συγκεκριμένες περιπτώσεις (μετακίνηση καθηγητών εντός του ίδιου ΑΕΙ).

7. Η χρονική προϋπόθεση υπηρεσίας τουλάχιστον πέντε (5) ετών στο ίδιο Τμήμα, που προβλέπεται στην παρ. 5 του άρθρου 16 του ν. 4009/2011 δεν απαιτείται στις περιπτώσεις μετακίνησης μελών .Ε.Π. σε Τμήματα του άρθρου 3.

Πρόκειται για μία πρόδηλα αντισυνταγματική διάταξη καθώς για παράδειγμα στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων λειτουργεί επί τριετία Αρχιτεκτονική Σχολή με 3 μέλη ΔΕΠ, και αν κάποιος θελήσει να μετακινηθεί στην ήδη υπάρχουσα Αρχιτεκτονική Σχολή οφείλει να κλείσει 5ετία παραμονής στο Τμήμα προέλευσης. 

Άρθρο 5

Η σωρηδόν ένταξη των φοιτητών του ΤΕΙ Ηπείρου στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων παραβιάζει επίσης την αρχή της ισότητας καθόσον φοιτητές που δεν κατόρθωσαν να επιτύχουν στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων καθίστανται αυτοδίκαια φοιτητές του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Είναι πρόδηλη η παραβίαση της αρχής της ισότητας σε σχέση με τους νυν φοιτητές του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων καθώς επίσης και σε σχέση με μαθητές που απέτυχαν να εισαχθούν στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, πέτυχαν βαθμολογίες που τους επέτρεπαν την εισαγωγή σε τμήματα ΤΕΙ με μεγαλύτερες βάσεις από το ΤΕΙ Ηπείρου και μένουν εκτός Πανεπιστημίου Ιωαννίνων όταν συνάδελφοί τους με χαμηλότερες βαθμολογίες καθίστανται εν μια νυκτί φοιτητές του Πανεπιστημίου των Ιωαννίνων. 

Άρθρο 6

Το εδάφιο 6 παραβιάζει το συνταγματικά κατοχυρωμένο αυτοδιοίκητο του Πανεπιστημίου. Για οποιαδήποτε μετακίνηση εξοπλισμού, εργαστηρίων, κλπ απαιτείται απόφαση της Συγκλήτου και δεν νοείται να υπάρχει απλή διαπιστωτική πράξη του Πρύτανη.

Το εδάφιο 8 που αφορά την αυτοδίκαιη μετακίνηση καθηγητών του Τμήματος ΦΠΨ στο νέο Τμήμα Ψυχολογίας επίσης παραβιάζει το αυτοδιοίκητο. Αφενός για οποιαδήποτε εσωτερική μετακίνηση καθηγητών αρμόδια να αποφασίσει είναι η Σύγκλητος με την έκφραση γνώμης των Γ.Σ. των Τμημάτων υποδοχής και προέλευσης, και αφετέρου όλοι οι καθηγητές του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων έχουν τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις, όπερ σημαίνει πως και οι υπόλοιποι καθηγητές αν θέλουν να μετακινηθούν εσωτερικά σε άλλα τμήματα οφείλουν να έχουν την ίδια μεταχείριση με τους καθηγητές του ΦΠΨ.

Άρθρο 17

Το εδάφιο 5 “Στην κατανομή νέων θέσεων μελών .Ε.Π. στο ίδρυμα, η Σύγκλητος οφείλει να στελεχώνει κατά προτεραιότητα τα Τμήματα μέχρι τη συμπλήρωση των οκτώ (8) μελών .Ε.Π.”, είναι πρόδηλα αντισυνταγματικό καθώς παραβιάζει το αυτοδιοίκητο των ΑΕΙ. Αρμόδια για την κατανομή θέσεων καθηγητών στα Τμήματα του οικείου ΑΕΙ είναι αποκλειστικά η Σύγκλητος του ΑΕΙ.

Πανεπιστημιακό Ερευνητικό Κέντρο (ΠΕΚ)

Η δυνατότητα κατάληψης θέσης Διευθυντή ή Προέδρου του υπό ίδρυση ΠΕΚ (Άρθρο 7), από πρόσωπα που κατέχουν άλλη μονοπρόσωπη θέση στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τους ισχύοντες νόμους που καθορίζουν ότι οι μονοπρόσωπες θέσεις ευθύνης είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, ούτως ώστε να ασκούνται απρόσκοπτα τα διοικητικά καθήκοντα που απαιτεί η κάθε θέση ευθύνης. Είναι παράλογο εν ενεργεία Πρύτανης/Αντιπρύτανης ή Κοσμήτορας/Πρόεδρος Τμήματος να είναι ταυτόχρονα και Διευθυντής/Πρόεδρος στο ΠΕΚ.

Επιπρόσθετα, η συγκρότηση του ΠΕΚ είναι ασαφής, καθώς στο σ/ν δεν καθορίζεται ποιοι καθηγητές και ποιες εργαστηριακές δομές θα συμμετέχουν στο ΠΕΚ, με ποιο τρόπο θα γίνει η επιλογή/συμμετοχή, και αν αυτή η επιλογή θα γίνει πριν τη σύσταση .Σ. και τριμελών επιτροπών Διοίκησης των επιμέρους Ινστιτούτων ή όχι.

Τα υπό ίδρυση ΠΕΚ, αν και παρουσιάζονται ως προσπάθεια ενίσχυσης της ερευνητικής δραστηριότητας στα ΑΕΙ, αυξάνουν τον κατακερματισμό και τις αλληλοεπικαλύψεις στην έρευνα, χωρίς να αποσαφηνίζεται ο σκοπός της ίδρυσής τους, οι ακριβείς ανάγκες που καλούνται να καλύψουν και η βιωσιμότητά τους. 

Στην πραγματικότητα τα ΠΕΚ είναι Διατμηματικά υπερμεγέθη εργαστήρια των ΑΕΙ με υπόσχεση χρηματοδότησης για την λειτουργία τους και με καθεστώς ΝΠΙΔ (το οποίο δεν συνεπάγεται απλοποιημένες διαδικασίες στην οικονομική διαχείριση, από τη στιγμή που η διαχείριση των έργων θα ασκείται από τον ΕΛΚΕ του Πανεπιστημίου και θα διέπεται από όλο το νέο γραφειοκρατικό και δυσλειτουργικό καθεστώς που έχει επιβληθεί στα ΑΕΙ, στα Ερευνητικά Κέντρα και στα ΕΠΙ). Αποτελούν στην ουσία μια συγκαλυμμένη ρουσφετολογική πολιτική, το τυράκι για να γίνουν αποδεκτές οι συγχωνεύσεις Πανεπιστημίων με τα ΤΕΙ, αφού για το ΠΕΚ του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ο Υπουργός Παιδείας έχει υποσχεθεί ισχυρή αρχική χρηματοδότηση για εξοπλισμό και ετήσια επιχορήγηση. Ας κρατούν όμως οι ενδιαφερόμενοι μικρό καλάθι, αφού το ΠΕΚ που λειτουργεί επί 15 χρόνια στο Πολυτεχνείο Κρήτης δεν έχει δεχθεί καμιά χρηματοδότηση από το Υπουργείο Παιδείας!

Όμως, σε μια εποχή υποχρηματοδότησης και περικοπών, είναι σημαντικό η έμφαση να δοθεί στη διασύνδεση, μέσω δικτυώσεων, των υπαρχόντων φορέων έρευνας με ομοειδή αντικείμενα και στην πλήρη αξιοποίηση και ενίσχυση του υπάρχοντος ερευνητικού δυναμικού, εξοπλισμού και τεχνογνωσίας, και όχι στην περαιτέρω διάσπαση του ερευνητικού ιστού και στον κατακερματισμό των εθνικών ερευνητικών πόρων.

Πρόσφατες απόψεις του Υπουργού Παιδείας και του Προέδρου του ΕΣΕΚΑΑΔ

Η προχειρότητα και η μικροπολιτική με τις συγχωνεύσεις αναδεικνύεται περίτρανα, αν ανατρέξουμε στην έκθεση της υποεπιτροπής για τον ενιαίο χώρο Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και Έρευνας του περίφημου «Εθνικού Διαλόγου» του 2016, την οποία συνυπέγραφε ο σημερινός Υπουργός Παιδείας, όπου αναγνωρίζεται ότι "Μείζονα θέματα προς αντιμετώπιση είναι καταρχήν ο επαναπροσδιορισμός του ρόλου των Ιδρυμάτων Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Μια πρώτη ερώτηση που πρέπει να απαντηθεί είναι εάν κρίνεται απαραίτητη η διατήρηση ενός συστήματος Ιδρυμάτων με αποστολή την Τεχνολογική Εκπαίδευση, που είναι διακριτά από τα Πανεπιστήμια (binary system) ή όχι. Αν όχι, τα ΤΕΙ (ή) θα έπρεπε είτε να μετεξελιχθούν ως ενιαίο σύστημα σε «Πανεπιστήμια Εφαρμοσμένων Επιστημών» (Universities of Applied Sciences), όπως έχει προταθεί από την ηγεσία των ΤΕΙ, είτε να ενταχθούν κατά περίπτωση σε ομόλογα Πανεπιστημιακά Τμήματα και να ενσωματωθούν σε Πανεπιστημιακές Σχολές. Προφανώς, αυτού του τύπου η «διαλογή» δεν θα μπορούσε να γίνει πριν από την επεξεργασία των στοιχείων και την υιοθέτηση συγκεκριμένων αξιολογικών κριτηρίων." [βλ. 1,2]. Η καταρχήν ερώτηση για το ρόλο της Τεχνολογικής Εκπαίδευσης, που αποτελεί ζήτημα διαρθρωτικό της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και στρατηγικό για την ανάπτυξη της χώρας, επαφίεται να απαντηθεί στις επιμέρους συνεννοήσεις των τοπικών παραγόντων ΤΕΙ και Πανεπιστημίων.

Η Εκτελεστική Γραμματεία της ΚΙΠΑΝ εκφράζει την αντίθεσή της και την έντονη διαμαρτυρία της για την χωρίς σχεδιασμό, με προχειρότητα και μικροπολιτικά κίνητρα διαδικασία συγχώνευσης των ΤΕΙ με Πανεπιστήμια, καθώς η υλοποίησή της θα επιφέρει δραματικές αλλαγές στον τεχνολογικό τομέα και υποβάθμιση του επιπέδου της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε πολλά τμήματα, σχολές και πανεπιστήμια, ενώ η αυθαιρεσία και η αντισυνταγματικότητα πολλών διατάξεων προοιωνίζεται αναστάτωση, θεσμική αβεβαιότητα και εγκλωβισμό σε πολιτικές ράβε-ξήλωνε, αντί του μακροπρόθεσμου και συναινετικού σχεδιασμού που έχει ανάγκη η εκπαίδευση και η χώρα.

Δείτε ΕΔΩ όλα τα τελευταία Φοιτητικά Νέα.

Φοιτητικά Νέα/Foititikanea.gr